POLSKA AKADEMIA NAUK | INSTYTUT JĘZYKA POLSKIEGO
ELEKTRONICZNY SŁOWNIK JĘZYKA POLSKIEGO XVII I XVIII WIEKU
znajdź hasła
wtyczki wyszukiwania dla przeglądarek Firefox i Microsoft Internet Explorer
A B C Ć D E F G H I J K L Ł M N O Ó P R S Ś T U V W X Y Z Ź Ż
sposób prezentacji hasła obszerny zwięzły
poprzednie hasło BAWIĄC drukuj obszerny drukuj zwięzły następne hasło BAWIĄCY SIĘ
ARTYKUŁ HASŁOWY W TRAKCIE OPRACOWANIA
Data ostatniej modyfikacji: 22.02.2016
BAWIĆ czas. ndk
Słowniki: SXVI, Kn, T III, L (XVII-XVIII), SWil, SW, SJP notują
Słownik SStp nie notuje
Formy gramatyczne:
bawić
lp1. os.bawię
2. os.bawisz
3. os.bawi
lm2. os.bawicie
3. os.bawią
lpm1. os.bawiłem
-m bawił
3. os.bawił || bawieł
ż3. os.bawiła
lmmos1. os.bawiliśmy
-śmy bawili
3. os.bawili
nmos3. os.bawiły
lpm1. os.będę bawił
zneut3. os.będzie bawić
lmzneut1. os.będziemy bawić
lp2. os.baw
lpm1. os.bym bawił
3. os.by bawił
ż3. os.by bawiła
n3. os.by bawieło
lmmos3. os.by bawili
nmos3. os.by bawieły
lmmos3. os.by byli bawili
bawiąc
bawiwszy
1. »zajmować się albo kogo czym, poświęcać czas na co, koncentrować się na czym; zatrzymywać, wstrzymywać kogo co, powodować czyją zwłokę, opóźnienie, zabierać komu czas; trwać«:
Rekcja: (kogo co) (czym) (sz. zm.); kogo co na czym, około czego, w czym, z kim (sz. zm); w czym, z czym kogo; z kogo komu co; przy kim (sz. zm.), u kogo kogo
przen. przenośnie:
  • ~ Duszne mu [Nachorowi] zdrowie tak zostawił [Królewicz], Ze go więcey paroxyzm rospaczy niebawił. DamKuligKról 214
  • ~ Mało tu y Cypriyskie Grácye iuź spráwią/ Poprozno słodkim dźwiękiem głuche uszy báwią. TwarSLeg 74
2. »być obecnym gdzie, przebywać gdzie, zatrzymywać się czasowo gdzie«:
Rekcja: w czym (sz. zm.), u kogo czego (sz. zm.), na czym (sz. zm.), przy kim czym; czym
przen. przenośnie:
  • ~ Wsiadayże Cny Korwinie idźże rowien procy, Tam kędy się magnes twoy, ciągnie na pułnocy: Waruy bawić na ścierwie? wracay do korabia, Niech cię iako tamtego [gołębia]: ledaco, nie zwabia. PotPocz 93
3. »zwlekać, ociągać się, tracić czas, guzdrać się, marudzić, pozostawać gdzie zbyt długo«:
Rekcja: w czym; czym
fraz. związki frazeologiczne:
fraz. nic nie bawiąc (sz. zm.) || nie bawiąc: »od razu, natychmiast, nie czekając, nie tracąc czasu, nie zwlekając«
  • ~ Nie bawiąc zatym bo tesz y papiru nie stawa, zostawam WMP. Bratem ysługą Kr. Opalenski. OpalKListy 513.
  • ~ Nas cztyry Miliony Miały doysc ySzesckroc stotysięcy darowizny odKrola Ie[g]oMsci kture niebawiąc doszły. PoczOdlPam 49.
  • ~ Nic tedy nie bawiąc, z hukiem wielkim muzyk, począł z pola nazad schodzić; za którym ruszyłem znowu wojsko i działa. SobJListy 472.
  • ~ Odebrałem List od ImX Limonta cum denuntiatione iż Xże ImC kanclerz niebawiąc mastanąć w Grodnie. SapADiar 28.
  • ~ ImP[a]n Ukolski [...] ZiadszyObiad [...] pozegnał nic niebawiąc. SapADiar 87.

BAWIĄCY
im. przym. czyn.
Formy gramatyczne:
lpst. równyM.mbawiący
D.mbawiącego
B.mbawiący
lmst. równyM.mosbawiący
1. »zajmować się albo kogo czym, poświęcać czas na co, koncentrować się na czym«:
  • – Mieszczanie, kupiectwem bawiący i jakiemikolwiek towarami narabiający, po zł 8 [mają płacić jako podatek]. AktaKrak III 37.
2. »być obecnym gdzie, przebywać gdzie, zatrzymywać się czasowo gdzie«:
  • – Ernestus Lettow [...] od confidenta swego przi Mistrzu bawiącego, aby uchodził i na pieczy się miał przestrzezony. VorLetSkarb 66.
Patrz BAWIĆ SIĘ.
Autorka: DL
wyświetl dyskusję na temat hasła (0 wiadomości)