POLSKA AKADEMIA NAUK | INSTYTUT JĘZYKA POLSKIEGO
ELEKTRONICZNY SŁOWNIK JĘZYKA POLSKIEGO XVII I XVIII WIEKU
znajdź hasła
wtyczki wyszukiwania dla przeglądarek Firefox i Microsoft Internet Explorer
A B C Ć D E F G H I J K L Ł M N O Ó P R S Ś T U V W X Y Z Ź Ż
sposób prezentacji hasła obszerny zwięzły
poprzednie hasło WYĆWICZAĆ drukuj obszerny drukuj zwięzły następne hasło WYDAĆ SIĘ
ZALĄŻEK ARTYKUŁU HASŁOWEGO
Data ostatniej modyfikacji: 10.03.2016
WYDAĆ czas. dk

Najwcześniejsze poświadczenie: 1632
Formy gramatyczne:
wydać
lpm1. os.-em wydał
3. os.wydał
ż3. os.wydała
lmmos3. os.wydali
lp1. os.wydam
2. os.wydasz
3. os.wyda
wydawszy
1. »przekazać kogoś komuś«:
fraz. związki frazeologiczne:
fraz. wydać kogoś na sztych (sz. zm.): »SZTYCH«
2. »wypłacić, zapłacić«:
troj. ustabilizowane połączenia wyrazowe:
troj. koszt na coś wydać:
3. »podać do wiadomości«:
troj. ustabilizowane połączenia wyrazowe:
troj. wydać ordynans (sz. zm.):
  • ~ Turcżyn wydał Forman/alias po naszemu ordynans/ Sylistryskiemu Baszy y Rumelcżykom, aby szli Chmielnickiemu na posiłek. HistBun 28v.
  • ~ Owemu wojsku w Ukrainie stojącemu wydał ordynanse hetman, żeby pod Lwów do niego przychodzili dla odbierania asygnacyi hybernowych. OtwEDziejeCzech 240.
  • ~ Krol Jmć Portugalski [...] Ordynanse wydać kazał do woysk swoich [...] ażeby po nieprzyiacielsku z Hiszpanami postąpić attakuiąc onych z kazdey miary. MerkHist .
troj. wydać świadectwo:
4. »zdradzić«
troj. ustabilizowane połączenia wyrazowe:
troj. wydać kogos z sekretu:
troj. sekret wydać:
5. »wytworzyć«
troj. ustabilizowane połączenia wyrazowe:
troj. wydać ogień:
6. »urodzić, dać życie«:
Związki wyrazowe nieprzyporządkowane do znaczeń
troj. ustabilizowane połączenia wyrazowe:
troj. wydać ferman || wydać fermany (sz. zm.):
  • – Turcżyn wydał Forman/ alias po naszemu ordynans/ Sylistryskiemu Baszy y Rumelcżykom, aby szli Chmielnickiemu na posiłek. HistBun 28v.
  • – Jako sie Paszy podobały te moie reflexye, tak toż samo deklarował uczynić, iakom mu proponował, y zaraz na to Fermany wydał [...]. GazPol 1735/50, 8 nlb..
troj. bataliją wydać komuś:
  • ~ Pudicus [...] zebrał Woysko i batalią wydał Jadzwingom, których wcale zniósł. ŁubHist 33.
fraz. związki frazeologiczne:
fraz. kogo na bigos wydać: »wziąć kogoś na języki, obgadywać, zniesławiać kogoś«
  • ~ CAPILOTADE [...] MOWIĄ niewłaśnie: kogo ná bigos wydać, szarpać Imię iego y sławę ná sztuki. DanKolaDyk I, 254.
przys. przysłowia, sentencje, skrzydlate słowa:
przys.
  • (wariant I):
    Vderz w gárnéc dźwięk go wyda. KnAd 1161.
  • (wariant II):
    Uderz w garniec dźwięk go wyda. an der Rede erkennet man einen Narren. on connoit les foux aux paroles & les ânes aux oreilles; au parler le bon cerveau. T III 364.

*WYDANY
im. przym. bier.
Formy gramatyczne:
lpodmiana złożonaM.żwydana
nwydano
lmodmiana złożonaM.moswydani
nmoswydane
D.wydanych
1. »o kobiecie: poślubiona komuś«:
  • – Byłęm na Węselu Iey MSCi Panny Tomicki Kasztellanki Wielunskiey w Pinczowie ktora za Pana Walowskiego wydana. PasPam 257v.
2. »podany do wiadomości«:
  • – Scripta, Lauda [uchwały sejmikowe] Protestacyie Manifestacyie [...] wydane [...] kassuięmy. PasPam 211v.
  • – Przy Ordynansach doruszenia się wydanych taka była Ordynacyia aby wszystkie pułki iednego dnia stanęły wyobozie. PasPam 71.
Autor: SPas
wyświetl dyskusję na temat hasła (0 wiadomości)