POLSKA AKADEMIA NAUK | INSTYTUT JĘZYKA POLSKIEGO
ELEKTRONICZNY SŁOWNIK JĘZYKA POLSKIEGO XVII I XVIII WIEKU
znajdź hasła
wtyczki wyszukiwania dla przeglądarek Firefox i Microsoft Internet Explorer
A B C Ć D E F G H I J K L Ł M N O Ó P R S Ś T U V W X Y Z Ź Ż
sposób prezentacji hasła obszerny zwięzły
poprzednie hasło BOGACZ drukuj obszerny drukuj zwięzły następne hasło BOGATO
ARTYKUŁ HASŁOWY W TRAKCIE OPRACOWANIA
Data ostatniej modyfikacji: 25.04.2012
BOGACTWO rzecz. n
Warianty fonetyczne: BOGACTWO, *BOGASTWO, *BOGACZTWO
Słowniki: SStp, SXVI, Kn (bogactwa), T III, L, SWil, SW, SJP notują
Formy gramatyczne:
M.bogactwo
D.bogactwa || bogacztwa
C.bogactwu
B.bogactwo
N.bogactwem || bogastwem
M.bogactwa || bogacztwa
D.bogactw || bogastw
B.bogactwa
N.bogactwy || bogastwy
bogactwami
Ms.bogactwach
bogactwiech
W.bogactwa
1. »zasób dóbr mających dużą wartość, majętność, skarb, dostatek, dobrobyt, zamożność; posiadanie tych dóbr«:
fraz. związki frazeologiczne:
fraz. w bogactwach opływać: »być bardzo bogatym, mieć bogactw pod dostatkiem«
  • ~ Iákie głupstwo/ áby świetcy synowie twoi w bogáctwách y w máiętnościách ná krotki czás opływáli/ zániedbáć ná wieczne czásy dusze swoiey. BirkEgz 24.
  • ~ Drudzy w bogáctwach opływaiący rożnemi Państwy y Monarchiami władnąc, karmią się nadzieią długiego pożycia. DanOstSwada VI, 6.
przys. przysłowia, sentencje, skrzydlate słowa:
przys.
  • Głupi na bogactwach wiek swój zasadzają, Te być ozdobą i te sławą być mniemają. VerdBłażSet 47.
przys.
  • Bogáctwá rod i godności/ Są piękne pokrywki złości. KnAd 31.
przys.
  • Bogáctwá wiéle mogą. KnAd 31.
przys.
  • Bogáctwá tę własność máią. Mądrego głupiem dziáłáią. KnAd 31.
przys.
  • ~ Bogáctwá teraz przodkuią/ Cnoty iem vstępuią. KnAd 31.
przys.
  • ~ Bogactw przybywa/ cnoty vbywa. KnAd 30.
przys.
  • Bogáctwá z mądrością vciészne. KnAd 32.
przys.
  • Pięniędzmi bogactwy mądry władnié/ głupi iem służy. KnAd 837.
przys.
  • Lepszá cnotá niż bogáctwo/ Tugend ist besser denn Reichthumb. KellGram 190.
przys.
  • Wielkie Bogáctwo/ wierna miłość/ cięszka chorobá/ y zránione sumnienie/ nie mogą być zátáione. RysProv XVII, 7.
przys.
  • Przyiacioł wiéle/ bogactw wiéle. KnAd 968.
przys.
przys.
  • ~ Szczodremu bogactw nié żal. KnAd 240.
przys.
  • Bogáctwá często powod do złego. KnAd 30.
przen. przenośnie:
  • – [Dawid do Boga:] O jákoź [!] wielkie są spráwy twoje Panie! te wszystkie mądrześ uczynił: á nápełnioná jest ziemiá bogáctwem twojim. BG Tt Ps 104, 24
2. przen. »wartości duchowe, moralne, transcendentalne; cnoty«:
fraz. związki frazeologiczne:
fraz. bogactwy opływać: »być bogatym w wartości, treści duchowe, transcendentalne«
  • ~ Słowo Boże Chrystus IESVS, wieczne/ przedwieczne iest/ wiekuistemi bogáctwy opływa. BirkNiedz 38.
przys. przysłowia, sentencje, skrzydlate słowa:
przys.
  • Bogáctwá wiélkie ná máłé przestáwáć. KnAd 1185.
przys.
  • Sławá dobra/ rzécz niéoszácowána/ niéskázitélna/ stoi zá bogáctwá. KnAd 1048.
Autorka: BR-K
wyświetl dyskusję na temat hasła (0 wiadomości)