POLSKA AKADEMIA NAUK | INSTYTUT JĘZYKA POLSKIEGO
ELEKTRONICZNY SŁOWNIK JĘZYKA POLSKIEGO XVII I XVIII WIEKU
znajdź hasła
wtyczki wyszukiwania dla przeglądarek Firefox i Microsoft Internet Explorer
A B C Ć D E F G H I J K L Ł M N O Ó P R S Ś T U V W X Y Z Ź Ż
sposób prezentacji hasła obszerny zwięzły
poprzednie hasło TRAFIAĆ SIĘ drukuj obszerny drukuj zwięzły następne hasło TRAFIĆ SIĘ
ARTYKUŁ HASŁOWY W TRAKCIE OPRACOWANIA
Data ostatniej modyfikacji: 28.09.2008
TRAFIĆ czas. dk

Najwcześniejsze poświadczenie: 1618
Formy gramatyczne:
trafić
lpm1. os.trafiłem
3. os.trafił
lmnmos3. os.trafiły
lp3. os.trafi
lpm3. os.by trafił
trafiwszy
Etymologia:
niem. treffen
1. »przybywszy zastać co, przybyć w porze czego«:
2. »znaleźć drogę dokąd, umieć dostać się, dojść gdzie«:
3. »natknąć się na co a. na kogo«:
Związki wyrazowe nieprzyporządkowane do znaczeń
troj. ustabilizowane połączenia wyrazowe:
troj. trafić do celu: »strzelając, bijąc osiągnąć zamierzony punkt«
  • ~ Tráfił do celu / ábo w cel. KnAd 1169.
troj. trafić w cel (sz. zm.): »strzelając, bijąc osiągnąć zamierzony punkt«
  • ~ Będzie wszytkie sztuki znał wszytkie ich fortele I sprawi ze nie trafią w oznaczone czele. ArKochOrl 27.
  • ~ Tráfił do celu / ábo w cel. KnAd 1169.
  • ~ Trafiam w czel Metam attnigo. SłowPolŁac 86.
  • ~ "Patrzcież, że w tej chwili W cel zaraz trafię!" - To mówiąc wymierzy w czapkę i prosto w nię grotem uderzy. BorzNaw 161.
troj. cel trafić: »strzelając, bijąc osiągnąć zamierzony punkt«
  • ~ On wprawdzie dáleki cel dardą tráfić umiał/ Z ciągnieniem iednák łuku lepiey się rozumiał. OvOtwWPrzem 181.
fraz. związki frazeologiczne:
fraz. trafić kogoś gdzie boli: »celnie komuś przymówić«
  • ~ Tknął-em go w sedno. Tráfiłem gdzié boli. Poczuł. KnAd 1161.
fraz. komu w romel trafić || komu w rumel trafić (sz. zm.) || trafić na rumel: »trafić w sam raz, w sedno; trafić w samą porę«
  • ~ Tráfił mu w Rumel. RysProv XV, 7.
  • ~ Klaśnie rękami winiarz: Toć w rumel trafiła, To to takich dzieweczek słuchać jest rzecz miła! TrembWierszeWir II 302.
  • ~ Okazyja i op[p]ortunitas są to dwie siestrze, jedna bez drugiej być nie może. Op[p]ortunitas po polsku jest sposobne zażycie okazyjej - i to jest, co owo mówią, w rumel trafić. LubSArtDąb 13.
  • ~ Właśnie mu [Tobiaszowi] w rumel trafił i wygodził Anioł tą mową - i rad bez pochyby, Nie długo bawiąc wnet się na to zgodził. LubSTobPol 158-159.
  • ~ Własnie mu [Antonowi] w rumel fortuna trafiła Bliskiego Krola sposobiąc do ligi, Bo iazdy strzelcow przybyło mu siła Przez te tractaty z Medem, y obligi. ChrośKon 471.
  • ~ [...] TOUCHER [...] *Vous avez touché le point. Rem acu tetigisti. *Trafiłeś w rumel [...]. DanKolaDyk II, 543.
  • ~ [...] Izmaelici zapłacą go tuszę A my krwie bratniey nie bierzmy na Duszę Własnie im w romel trafił swoią radą. ChrośJóz I, 56-57.
  • ~ Rumel. 1) Rummel-Picket. 2) der Rummel. 1) piquet, un jeu de cartes. 2) ronfle, les points au piquet. trafił na (w) rumel. er kam in den Wurf. il est bien venu comme un chien dans le jeu des quilles. T III 1940.
przys. przysłowia, sentencje, skrzydlate słowa:
przys.
  • ~ Nié tráfiłéś dudká. Naydzi sobié błazna. KnAd 668.
przys.
  • ~ Tráfił podlé celu. sążen od celu. KnAd 1169.
przys.
  • Wenn ein Narr einem Irrthum entgehet/ jednego Błędu uchodząc Głupi, geräth er in den andern/ tráfi w drugi. ErnHand 227.
Autor: SPas
wyświetl dyskusję na temat hasła (0 wiadomości)