POLSKA AKADEMIA NAUK | INSTYTUT JĘZYKA POLSKIEGO
ELEKTRONICZNY SŁOWNIK JĘZYKA POLSKIEGO XVII I XVIII WIEKU
znajdź hasła
wtyczki wyszukiwania dla przeglądarek Firefox i Microsoft Internet Explorer
A B C Ć D E F G H I J K L Ł M N O Ó P R S Ś T U V W X Y Z Ź Ż
sposób prezentacji hasła obszerny zwięzły
poprzednie hasło TREFNICTWO drukuj obszerny drukuj zwięzły następne hasło TREFUNKIEM
ARTYKUŁ HASŁOWY W TRAKCIE OPRACOWANIA
Data ostatniej modyfikacji: 20.02.2013
TRAFUNEK rzecz. m
Warianty fonetyczne: TRAFUNEK, TREFUNEK
Słowniki: SXVI (trafunek, trefunek), Kn (trafunek, trefunek), T III (trafunek, trefunek), L (trafunek, trefunek; XVI-XVIII), SWil (trafunek, trefunek), SW (trafunek, trefunek, trefonek), SJP (trafunek, trefunek) notują
Słownik SStp nie notuje
Formy gramatyczne:
M.trefunek || trafunek
D.trefunku || trafunku
C.trafunkowi || trefunkowi
B.trafunek
N.trefunkiem || trafunkiem || trafonkiem
Ms.trefunku || trafunku
M.trefunki || trafunki
D.trafunków
1. »przypadek, traf«:
troj. ustabilizowane połączenia wyrazowe:
troj. z trefunku przypadły:
przys. przysłowia, sentencje, skrzydlate słowa:
przys.
  • Tréfunek podczas lépszy niż rozum. Szczęście podczás rozmysł przéchodzi. KnAd 1173.
a) »nieszczęśliwy wypadek«:

Z TREFUNKU, Z TRAFUNKU
w funkcji przysłówka
Formy gramatyczne:
»przypadkowo«:
  • – Gdy mrok wieczorny padał, jam owce z ugory I koźlęta latosie zganiał do obory; Z trefunku w dół pojźrzawszy ujźrzałem w dolinie Kwiateczki zrywające trzy wespół boginie. ZimBSiel 117.
  • – Tak tedy rzeczy akkommodował że by to znaczyło się że ich przyimował n[i]e zumysłu ale z Trafunku Potkawszy się z Niemi w drodze. PasPam 161.
  • – trefunkiem, z trefunku, zufälliger Weise, von ohngefehr. par hazard, fortuitement, par fortune; par avanture; par accident. § trefunkiem czego dostać. T III 2333.

TRAFONKIEM, TREFUNKIEM, TRAFUNKIEM
w funkcji przysłówka
Formy gramatyczne:
»przypadkowo«:
  • – Jeden Bulgarzyn szedł sobie w drogę. Trefunkiem złodziéj uciekający potkał go, i uchodząc o sobie dania wiadomości widząc prostotę bulgarską, w jeden dom wszedł, a zaraz tyłem wyszedł i umknął. SaadiOtwSGul 252.
  • – Tréfunkiem/ Fortè: fortè fortuna. [...] Przypadkiem. Tréfunkiem dostać czégo/ Sortiri casu amicum: sortiri mortalem animam [...]. Kn 1153.
  • – Beldowski zowiesię Alexander Ten zone miał z Gorlic zpodgorza dziewkę ministra Luterskie[g]o Tamze w Gorlicach naymował cła. Lieczełsię w Sączu A[nn]o 1632 u matiasza cerulika i za panię udawałsię, esz trafunkiem z Gorlic przyszła zona iego pieszo ieszcze brzęmięnna, a temu nie mieło beło y gryzsie w sobie na nię, isz mu tem zelzywosc uczynieła, a on za mozne[g]o udawałsię. TrepNekLib 25v.
  • – Tak gdy się rzeczom w nieznajomej stronie Przypatrujemy [...] Trafonkiem jakoś miejsce napadniemy Śliczne na pozór przymiotami swemi. BorzNaw 70.
  • – Proszę cię racz mię vwiadomic otem, Z ktoregos miasta: y ktorego rodu, Czys tu trefunkiem, czy vmyslnem wotem, Wniesiona, do tak dzikiego narodu, Bo mi to wielkie roztargnienie czyni, Zebys krwią ludzką służyła Bogini. PotSyl 79.
  • – Ztąd znáyduią się nieogárnione dziwne rzeczy, iáko mowi Author: podczás przez się czynią iedno, przez przypadek czynią przeciwną rzecz, podczás z umysłu, podczás tráfunkiem [...]. AlbSekr 308.
  • – Trefunkiem na cekauz wielki wziemi zakopany napadli. MikSil 172.
  • – trefunkiem, z trefunku, zufälliger Weise, von ohngefehr. par hazard, fortuitement, par fortune; par avanture; par accident. § trefunkiem czego dostać. T III 2333.
przys. przysłowia, sentencje, skrzydlate słowa:
przys.
  • Dobrodziéystwo tréfunkiem dáne/ podło bywa szácowáne. KnAd 181.
przys.
  • Dobrodzieystwo trefunkiem dáne, [...] lekko bywa szácowáne. ErnHand 367.
Autorka: RB
wyświetl dyskusję na temat hasła (0 wiadomości)