Słownik XVII wieku

Słowniki:
SStp (ćwierć, ćwirć, czwierć, czwirć), Kn (ćwierć), SWil, SJP (ćwierć) notują
SXVI (?), T III (?), L (?), SW (?) nie notują

Formy: lp M. ćwierć; D. ćwierci; C. ćwierci; B. ćwierć; ~ lm D. ćwierci; B. ćwierci

Znaczenia:

1. »czwarta część jakiejś całości«: Cwierć/ kwartá/ czwarta część káżdey rzéczy/ [...]. Kn 91. Białogłowa iedna zolęderskiego okrętu tego co zgorzał płynęła daley nizeli trzy cwierci mile y dopłynęła do Samego Bulwarku. PasPam 70. Stanęło tedy woysko nasze nad rzeką Busią [Basią] iak opuł cwierci mile w szczerym polu. PasPam 102. Stanęlismy wtedy pod szkłowem, Litwa w polu szczerym cwierć mile od nas. PasPam 111v.

2. »czwarta część roku, trzy miesiące, kwartał«: Dano nąm tedy na tęn czas zasług zeskarbu za dwie tylko Cwierci. PasPam 79. Nie tylko temu dał pokoy ale z Woyska od Cwierci wyiechał PasPam 114v. Druga zaraz deklaracyia Chorągwie naszey gdzie ia Cwierci ieszcze dosługowałęm. PasPam 116v.

3. »żołd za kwartał służby wojskowej«: Deputatow swych do wyliczenia przerzeczonych Cwierci za assygnacyiami Skarbowemi do woiewodztw ex nunc [od chwili obecnej] zostawią. PasPam 210. Amnestya zas y od wyliczenia cwierci trzech Securitas [zabezpieczenie] że by temusz Woysku zadney Wątpliwosci nieczyniła. PasPam 210.

4. Dubium hasło w opracowaniu - nie podano jeszcze definicjiUrazy [...] daruięmy [...] pewney Cwierci [może zam. części] Woyska koronnego. PasPam 210v.

Związki nieprzyporządkowane do znaczeń:

▲ Ustabilizowane połączenia wyrazowe: ▲ ćwierć juliuszowa »żołd za trzeci kwartał służby wojskowej«: To żałośna, że na końcu prawie ćwierci juliuszowej, nawet w tenże dzień śrzodni ta tranzakcyka gródecka była, kiedy i spod Wojnicza król szwedzki wojsko polskie spędził był i tak obiedwie wojska nad Wisłokiem rzeką, oni stąd, owi zowąd, oboje nieco łączyć się musiały. JemPam 144.