Słownik XVII wieku

Znaczenia:

1. »nie wysoki i nie niski«: Człowiek to był grzeczny powazny urody bardzo piękney wzrostu Szredniego. PasPam 170. Inwentarz obory. — Wołów robotnych średnych 2, świni rodnych 4 [...]. InwChełm 109.

2. »środkowy«: Srzedni uff wálny w ktorym wszytká moc stoiáłá/ Vderzył w Tátáry áż źiemia zádrżáłá. DobrociesRel B3v. Idę do Sredniego Pokoiu. PasPam 285v. Gdy álbowiem 100, przemultyplikuiesz przez 20; wynidźie liczbá ludźi 2000 ile by się ich zmieśćić mogło w nawie srzedniey Kośćiołá, gdyby ławki nie były szersze nád łokieć. SolGeom II 76. [...] tá Linia nie mogłá Srzedniey zásłániáć [...]. RelPotrz 2. Kondygnacja śrzednia od strony tarłowskiej. ZamLaszGęb 32.

3. hasło w opracowaniu - nie podano jeszcze definicji[...] przez Alembik trzykołbiásty dystyluią/ Oley z pierwszey kolby osobno odeymowáć/ ze wtorey tákże/ y z trzećiey. A co z trzećiey sie odeymie/ przednieyszy iest/ co ze wtorey/ ten średni/ á co z pierwszey kolby/ ten ostátni będźie[...]. SyrZiel 233. Z strony ożenienia ták rádźił: Żonę poymuy z śrzednią máiętnośćią: ábyś miásto żony nie wprowádźił w dom tákowey/ ktoraby nád tobą chciáłá być pánią. BudnyBPow 70. Zacnym Matronąm jak młodym/ tak średnym z tym światem pożegnać się każe [...]. NiewiesKom B3v.

Związki niejednoznaczne względem znaczeń:

▲ Ustabilizowane połączenia wyrazowe: ▲ szrednia błona: Wiatry mnożą się dużo, y szrednią błonę Diaphragma anatomice zwaną przytłaczaiąc, płucom wolność biorą gwałtem. BeimJelMed 549.

Związki nieprzyporządkowane do znaczeń:

▲ Ustabilizowane połączenia wyrazowe: ▲ bas średni: Iest Bás troiáki/ Wysoki/ Sredni/ y Niski. GorMuz b6v. ▲ astr. nocorównia śrzednia »równonoc wiosenna, gdy Słońce poprzedza pierwszą gwiazdę Barana o odstęp równy łukowi środkowej precesji równonocy, podanemu dla czasu«: Mimo to nic pewnieyszégo/ iż między nocorównią/ śrzednią/ á prawdźiwą/ nigdy spełna dni pułtora nie bywa/ czego ták dowodzę/ á ty mię słuchay pilno. ŻebrSZwier 98. Włásnieyszé tedy opisánié nocorównie Wiosnowéy/ ták śrzedniey/ iáko y prawdźiwéy/ bydź nie może nád to/ któré kłádą ięzykiem łaćińskim. ŻebrSZwier 98. Nocorównia śrzednia/ y prawdźiwa/ pospołu y w iednymże momencie czásu przypada/ ilekroć Nocorównia śrzednia/ y prawdźiwa/ pospołu y w iednymże momencie czásu przypada/ ilekroć anomalia praecessionis cáła obéymuie swoiéy rewoluciiéy początek/ ábo śrzodek/ ábo koniec [...]. ŻebrSZwier 99. ▲ Śrzednia batalia: Filata. [...]. corps, partie de l’ armée. § woysko dzieli się na trzy filaty albo linie. [...] śrzednia filata albo batalia. [...]. corps de bataille. T III 339.

ŚREDNIA ż
w funkcji rzeczownika

Warianty fonetyczne: ŚREDNIA, SRZEDNIA

Formy:

Znaczenia:

hasło w opracowaniu - nie podano jeszcze definicjiZáczym nie iest doskonále srzednią proporcyonálą ze dwuch, ále trochę większą. SolGeom I 56. Ná linii teyże poprzeczney należy determinowáć szerokość pierwszey y drugiey náwy Kościoła, szerokość Kaplic, y samę średnią Kościoła. BystrzInfArch D.

[więcej cytatów w Korpusie Barokowym]