Słownik XVII wieku

Warianty fonetyczne: ŻOŁĘDNY, *ŻOŁĄDNY

Słowniki:
SStp (żołędny), SXVI (żołędny), Kn (żołędny), T III (żołędny), L (żołędny; XVI, XVIII), SWil (żołędny), SW (żołędny, żołądny), SJP (żołędny) notują

Formy: lp M. m żołędny; D. m żołądnego // żołędnego; B. m nżyw żołędny; lm M. nmos żołędne

Znaczenia:

1. »związany z żołędziem, owocem dębu«: Czegosmy świeżo doználi/ gdy lud wszytek vboższy chlebá szukał/ iedni dáiąc iuż co mieli nadroższego zá trochę pokármu ná ochlodę dusze: drudzy puchli iedząc co się nie godźi: to iest/ pokrzywy/ dębionki/ młoto/ chleb żołędny/ iábłeczny/ etc. á częśćią od głodu/ częśćią od oney puchliny vmieráli. StarPopr 142. Żołędny/ żołędźiowy/ żołędźiorodny. Glandifer [...] Glandifera quercus: glandifera aratio. Glandarius [...]. Glandaria silua. [...]. Kn 1445. Widźiałem gdy Petreus/ ile niosłá śiłá/ Chćiał wyrwáć żołędny dąb: z nim gdy się pásuie/ Y kołysząc tám/ owdźie/ pień twárdy morduie/ Pyrytoowá włocznia w Petreowe wpádłá Ziebrá/ á z pierśiámi wraz dąb twárdy przepádłá. OvŻebrMet 304<294>. CANILLA albo CANELLA iest drzewo w Prowincyi Zumaco pod linią Ekwinokcyonalną obszerne liście maiące, iak bobkowe drzewo, ale iagody mnieysze, iak grono winne dokupy zrosłe, ktore się trzymaią, jak w żołędney skorupie, ale większey y głębszęy. ChmielAteny IV 624. Żołędny. Żołędziowy. 1) Eicheln. 2) Eicheln in der Spiel-Karte. 2) de glan. 2) de glanette, en terme de joüeur aux cartes alemandes. § 1) żołędziowy zer. 2) żołędziowa kralka. T III 3032.

2.karc. »związany z żołędziem, jednym z czterech kolorów karcianych; treflowy«: Przywodźco ludu pod mur do smátruza/ Obrońco mądrych żołędnego Tuzá/ Ty smutne serce rzodkwią śledźiem ćieszysz/ Gorzałką leczysz. FraszNow D. Herby násze Szlácheckie cnotą y odwagą Y dźielnośćią kupione. [...] Pewnie kuflá nie znaydźiesz/ ani grackich kostek Ni tuzá żołądnego/ nie znaydźiesz podwiki. Acz śiła takich v nas/ ktorzyby się słusznie Tákimi mogli teraz Cherby pieczętowáć. OpalKSat1650 101. Żołędny. Żołędziowy. 1) Eicheln. 2) Eicheln in der Spiel-Karte. 2) de glan. 2) de glanette, en terme de joüeur aux cartes alemandes. § 1) żołędziowy zer. 2) żołędziowa kralka. T III 3032. Kinal siedzi na koźle, a od złota rzędne Ciągną zwycięzki rydwan dwa tuzy żołędne. NaruszASat 157. Ztąd tyrany nowe, Krole winne, czerwienne, żołędne, dzwonkowe, Bez względu na poddanych maiątku ostatki, Coraz cięższe wkładaią iarzma y podatki. KrasicSat 104.