Słownik XVII wieku

Słowniki:
L (bez cyt.), SWil, SW, SJP notują
SStp, SXVI, Kn, T nie notują

Najwcześniejsze poświadczenie: 1621-1648

Formy: lp M. m adres; ż adresa; B. m uż. nżyw. adres; N. m adresem; Ms. m adresie; ~ lm D. m adresów

Etymologia: <fr. adresse>

Znaczenia:

1. »oznaczenie miejsca czyjego zamieszkania, pobytu«: Pod tymże adresem odesłałem pak wielki Listow z Moskwy. SapADiar 96. Pisałem do Im Pa Marszałka [...] upraszaiąc aby mię informował gdzie się obroci y przez kogo mam pisywac to iest iaki adres. SapADiar 259. Adresse, s. f. [...] 6) die Ausschrisst eines Briefs, die Adresse, die aus den versiegelten Briesen ftehet, und anzeiget, wem und wo sie fouen abgegeben werden; [...] 6) adresa listowna, tytuł albo napis na liście zapieczętowanym, daiący informacyą, komu ma bydź oddany. T I 114-115.

2. »pośrednictwo; okazja kontaktu z kim«: Dowiaduje się o tym tych pomęczonych, misjonarzów starszy w Widniu zostający, który, jako mający adres do Cesarza, donosi Dworowi Cesarskiemu popełniony przez Węgrów exces. DyakDiar 37. W drodze [...] odebrałem tę expedicyę przez adres Xięcia JMCi na Krakow do teyże kommissyiey. RzewKor 4. Pokoy nie woyne przy wotow adressie Swiątek Braterski Marcinowi niesie. MikSil 163. Gdybym tak o ciebie troskliwą nie była, dziwnie bym się z daremnej ich [wielbicieli] fatygi i próżnych śmiała adresów [list panny do ukochanego]. ZatPrzydDoś 126.

3. »oficjalne pisemne wystąpienie; list«: Adres do tronu [pisany przez marszałka] Marcina Żegockiego w Toruniu. AktaKrak II/1 79.