Słownik XVII wieku

Słowniki:
nie notują

Najwcześniejsze poświadczenie: 1606

Formy: lp M. m Augustowy; ż Augustowa; D. ż Augustowej; n Augustowego; B. m nżyw Augustowy; ż Augustowę; n Augustowe; N. m Augustowym; ż Augustowę; Ms. m Augustowym; ż Augustowej; lm M. nmos Augustowe; D. Augustowych; B. nmos Augustowe; ~ odmiana niezłożona lp M. m Augustów

Znaczenia:

»związany z jednym z władców noszących imię August«: Porachuj WM. czasy od śmierci Augustowej aż do wesela dzisiejszego pana, jakie oni koszty podejmowali, poczty, roty sub interregno, na koronacyej podejmując. RewerListCz II 244. Tákże y w Interregnum Roty iego w lud przebrány opátrzoney y znácznie zgromádney pod Byczyną wszyscy dobrze świádomi/ iákoż Rycerstwo Polskie iego przećiwko Oyczyznie miłość vważáiąc/ á czegoby sie po nim spodziewáć słusznie wszyscy/ gdyby mu rząd Korony y opiek był dány mieli/ rozumieiąc/ co w onę pierwszą Elekcyą po śmierći Augustowey/ Soliman Cesarz Turecki/ przez Achmetá Czausá swego rádził/ áby Piastá obráli/ y trzech był podał/ wielkiego onego Ianá Firleiá/ Woiewodę y Stárostę Krákowskigo/ Márszáłká Koronnego/ Iákubá Vcháńskiego Arcybiskupá Gnieźnieńskiego/ Ierzego Iázłowieckiego Ruskiego Woiewodę/ to oni sámi w drugą myślili/ po odiáchániu Henrykowym/ z kilku iednego zá Páná sobie wźiąć chćieli/ ábo Ianá Kostkę Woiewodę Sędomierskiego/ ábo Andrzeiá z Tęczyná Woiewodę Belskiego/ ábo tego Ioáchimá Oćieskiego. CezWargFranc 43 nlb. NA págorku Mártiusowym był grob Augustow/ ktorego ostátki y dźiś widźieć u Kośćiołá S. Rochá. CezPiel 29v. Tráianus Cesarz táką miął łáskę ludzką/ y gdy potym obierano Cesárze/ pospolstwo wołáło/ niech ma szczęśćie Augustowe/ dobroć Tráianowá. GostSpos 123. Lecż iż Páweł áppellował/ áby záchowány był do Augustowego rozeznánia/ rozkazałem go chowáć áżbym go posłał do Cesárzá. BG Dz 25, 21. Tę syn Kaliębin beł podpiskięm y p[..]curatia bawielsie Poialbeł bękartkę Krolia Augusta coią zRelską nieiaką mia, a te Relską Załoznicę Augustowę poiąłbeł Stanisław Lachowski co Łachowie mieskał TrepNekLib 56v. Widzę cię w dzień twój, dzień błogosławiony, Dzień nad dni Julius owe[!] Nad godziny złote Augustowe. TwarSRytTur 81. Niech Zygmuntá pierwszego cerę stárożytną Wiekow złotych przywroći, y práwá zákwitną Augustowe zá niego, Stefana fortuną, Nádewszytko dopiero zámknionego truną Oycá w sobie wyráźi, jáko w pobożnośći Ták przy wszytkich Krolewskich cnot doskonałośći [...]. TwarSWład 198. W krotceć przywroći, wiek on Augustowy Bo w Athletyckie, zbroyny idźie pole Z ktorego by ćię zdobytymi łowy, Przy twym Oyczyzno; kontentował stole, Iuż miey nádźieię; że ten Phosphor nowy Zágrániczoneć oświeći Podole, A ná twą zgubę, záiuszone krymy Obroći w popioł, w perzynę y dymy. ChrośTrąba E2v. Z ostátnią Iágiełłowskiey ze Krwi párentele, Corką Augustową wyżywszy wesele, Y słusznie ná to sámá náturá się wzdryga, Gdy bezpotomnie zeszłá choć z dźiedźiczką ligá [...]. PotPocz 26. Bo te są w obieraniu, naypierwsze przymioty, Nie? lecz że Augustowym, Zygmunt był Siestrzeńcem, Wsadźiwszy na Thron, złotym koronuiem wieńcem. PotPocz 30. Wnet się Część Augustowa skrzętnie obrociłá, Ze Ziazd Lubelski nagły natychmiast złożyła Ktory Seymem nazwała. GraudGab 36 nlb. Przywróć nam wasza ks. mość, daj Boże, saeculi sui instauratum prawdziwe poprzednie dni augustowe i onę nadzieję Europy, kiedy J.K.M. po siedmiogrodzkich i węgierskich triumfach, princeps corrusco sidere pulchrior, świeżemi jeszcze i zielnnemu[?] laurami odziany, tanquam verso cumulatu almae pacis przybywał nam do zakwitłej Polski swej [...]. AktaPoznZwierz I 1713, 727. Szczęśliwie Polskiemu – wyśpiewywał świátu Cny Łábęć, w obrániu – niegdyś Májestatu; Jeszczeć Polská ma w pámięci Ow ná Seymie głos Łábęci, Gdy wolności kredensował Łábęć Orłom márszałkował Zá nowych – Koron Augustowych. RudnGłos 271. KMITA. Ze Soliman na tronie Polakow osiądzie, Jak żebym w Augustowym miał zostawać rządzie. WybicZyg 84.

▲ Ustabilizowane połączenia wyrazowe: ▲ wiek Augustowy: On [Stanisław Radzimiński] pod złote owe Jeszcze się urodziwszy wieki Augustowe, Gdy i pokój głęboki, i prawa powstały Teraźniejsze na nogi, bawił się niemały Czas przy dworze. TwarSRytTur 122. W krotceć przywroći, wiek on Augustowy Bo w Athletyckie, zbroyny idźie pole Z ktorego by ćię zdobytymi łowy, Przy twym Oyczyzno; kontentował stole, Iuż miey nádźieię; że ten Phosphor nowy Zágrániczoneć oświeći Podole, A ná twą zgubę, záiuszone krymy Obroći w popioł, w perzynę y dymy. ChrośTrąba E2v. ▲ wieniec Augustowy: Ach y ty ktoráś w piekney Sławie była, I w Augustowym wiencu długo zyła Polsko kwitnąca, rzadko ćierniem boiu Rozowym tkniona w Przymierzách pokoiu Swiadkiem bądz swiátu: Iak nim przyszedł srogi Szwed, ná tey Gorze miałáś swe przestrogi. OblJasGór 4v.