W TRAKCIE OPRACOWANIA
Data ostatniej modyfikacji: 10.04.2026
Warianty fonetyczne:
BERNARDYN,
*BERNADYN,
BARNADYN
Słowniki:
SXVI (
bernadyn, bernardyn),
T (
?),
L (
?; XVI-XVII),
SWil (
?),
SW (
bernadyn, bernardyn),
SJP (
bernardyn) notują
SStp,
Kn nie notują
Znaczenia:1. nazwa osobowa »św. Bernardyn (Bernard) z Sieny«: Jest także i obraz na bramie jednej [w Sienie], przed którym się przedtym modlił on wielki święty Boży Bernardyn Sieneńczyk, który się w tym mieście urodził. SobJakPer 182-183.
2. »członek zakonu założonego przez św. Franciszka«: Będzie drugi iákoby Bárnádyn pokorny/ A we wnątrz łotr wyrudny/ y mátácz wyborny. RoźOff K4.
Na kazaniu ieden ksiądz Woyciech Bernardyn w kitaigrodzie, drugi ksiądz Sumski także Bernardyn w krymgrodzie, zgodzieli sie ze nam zalecili iutrzeisze Swięto y nabozenstwo do Naswiętszey Panny. MarchŚcibHist 35v.
Syná własnego J.M.P. Stárostę Lanckoronskiego teráźnieyszego Koronnego Mieczniká/ y Synowca Stárostę Szadkowskiego Mikołáiá/ ktory potym Bernardynem vmárł/ chętnie ofiárował [p. Zebrzydowski]. SzemGrat 326.
Swietemu Antoniemu w Ołtarzu w Kapliczy zostaiącemu Srebrna Sukienka albo Chabit Sprawiony [...] za Staraniem Xiedza Stanisława Symelliusa Bernardina. KomonDziej 195v.
W. Włádysław Bernárdyn wielki Dewot JEZUSA y MARYI, leży w Wárszawie cudowny u S. Anny. ChmielAteny II 416.
▲
Ustabilizowane połączenia wyrazowe:
▲
ojciec bernardyn:
▲
ojciec bernardyn-reformat:
▲
bernardyn-reformat:
Kaznodzieje są więc papiescy kwadragesimalni; odmieniać (się) zwykli na posty według upodobania papieskiego. Spowiedników się więc jednych trzymać zwykli. Za mnie był spowiednik Pauli V jeden bernardyn-reformat. SobJakPer 192.
[więcej cytatów w Korpusie Barokowym]
Formy:
Znaczenia: »zakon założony przez św. Franciszka, którego pierwszy klasztor na ziemiach polskich w Krakowie był pod wezwaniem św. Bernardyna ze Sieny; także klasztor tego zakonu albo kościół przy tym klasztorze«: Chłop ledwo żyw doczekał dnia, skoro swit do mnichow do bernardynow; tamże niewychodził z klasztoru niedziel 2. MasDiar 117.
Przy Stole między Senatorámi/ mawiał [Biskup krakowski Piotr Tylicki] bowiem że Bernárdyni per humilitatem, Dominikani per doctrinam Polskę od hereziy vwolnili. PruszczKlejn 59.
O ścianę zaraz i z jednejże gliny Murem złączone tłuste bernardyny, Depcące z twardej grabiny cebuły, I mniszki tejże pominiesz reguły. MorszAUtwKuk 74.
Z mieysca na mieysce uciekali [Szwedzi] [...] z Pałacu Kazanowskiego [...] wpadli do Bernardynow, a że się tam otrzymac nie mogli do Bernardynek się przeniesli. HistBun 40v.
Biskup wszystkie zakonniki, którzy in praesentia jp. Hetmana albo mszą świętą odprawują, albo do kościoła chodzić nie bronią, albo konwersacyę prowadzą i t. d., wyklął, jako to: jezuitów, dominikanów, franciszkanów, bernardynów i t. d. ZawiszaPam 180.
KATALOG KANONIKOW REGULARNYCH KONGREGACYI XIĘŻY y KLERYKOW REGULARNYCH, ZAKONNIKOW, PUSTELNIKOW, KAWALEROW, PANIEN ZAKONNYCH, KAWALEREK, etc. [...] Bernárdyni, albo Fránciszkánie Obserwánci R. 1210. od Innocen: III. potwierdzeni. ChmielAteny II 767-768.
▲
Ustabilizowane połączenia wyrazowe:
▲
konwent bernardynów:
[Wisniowiecki] w Konwencie [...] Bernardynow, cały przeswietny Trybunał solennie traktował. GazPol 1736 10 3 nlb.
[więcej cytatów w Korpusie Barokowym]