W TRAKCIE OPRACOWANIA Data ostatniej modyfikacji: 05.05.2026
BRAWO rzecz. m albo n
Słowniki:
L (XVIII), SWil, SW, SJP notują w in. zn.
SStp, SXVI, Kn, T nie notują
Najwcześniejsze poświadczenie: 1625-1626
Formy: lp M. m brawo; C. m brawowi; ~ lm D. m brawów; Ms. m albo n brawach
Etymologia: <wł. bravo>
Znaczenia:
1. »człowiek dzielny; człowiek hardy, zuchwały, nazbyt dumny, mający skłonność do poniżania innych«: Abowiem tákowych zuchwálcow/ y brawow hárdych/ co to fukáią ná drugich/ y szkáluią vbogich ludźi/ nie puszczáią do niebá/ mowi Ian święty [...]. StarKaz 108. Dam histryjonom pokój, co uboczą Chodzą, bo ci w bok, gdy się bić, poskoczą I tych, co biją na bakier, lekkości Zaniecham; niech się cieszą z swej próżności I ceremonij zamilczę obłudnych, Także kortezyj włoskich owych cudnych, Bo tego w Polszcze nigdy nie bywało, Z Włoch się tych brawów tak wiele nabrało. SatPodBar II 720. Szkoda bardzo tego kawalera Bandomira, bom go znał dobrze, dość był grzeczny, hoży i brawo [...]. ZawiszaPam 264. A u nas ták szárzać zwyczayna Imieniem Boskim, iż y nay podleyszy w lichey máteryi náwspomina się go prożno, á ieszcze co ćięższa gdy przysięgi bywáią złączone z przeklęctwy, iáko się dostáło bárdzo zle iednemu Bráwowi, Oficyerowi Hiszpáńskiemu, ktory cáłą noc kárty gráiąc bez szczęśćia, gdy się przysięgał, boday mię, boday mię: iákaś niewidoma ręká porwáłá go zá głowę, y do stropu podwyższyłá, á potym o źiemię upuśćiła, z czego on nápoły umárły, poki żył, záwsze tákim był widźiany etc. PopławStół 373.
2. w lm »zuchwałe, obraźliwe słowa, obelgi«: Tak y ta burza [kłótnia między Ossolińskim i Tryzną na wieczerzy u Kazanowskiego] ustała, stym pozytkie[m] ze iusz o dalszych brawach Kazanowsky niepomyslał bo y Tryzna po tym przeproszeniu z niem się rosstał y mnie ie[go] wszystkie naprawy y obłudy doskonale opowiedział. OssJŻyw 31v.
[więcej cytatów w Korpusie Barokowym]
BRAWO
w funkcji wykrzyknika
Formy:
Znaczenia:
»okrzyk wyrażający aprobatę, pochwałę, zadowolenie«: [...] jakże mu dać tak wysokie krzesło, kiedy to człowiek szalony?” Na co Bohusz: „Tym lepiej; jeżeli albowiem dacie ten wakans mądremu, książę Czartoryski, kanclerz litewski, znajdzie rozum na rozum i potrafi mądrego przeciągnąć na swoją stronę; szalonego zaś przerobić na swoją partią nie potrafi.” „Brawo, mospanie, licz waść pieniądze.” I takim sposobem Radziwiłł, w samej rzeczy szaleniec, otrzymał województwo. KitPam 102. FIRCYK. Zdaleka, nie następuy waść;… ta Dama pała ku mnie nieporownaną miłością, y ponieważ mi serce swoie w straż oddała,… chyba mi ie wraz z życiem odebrać można… czy słyszy waść, hą hę, czy słyszy waść. JULIANNA. Brawo, brawo,[!] CzartAKPanna 114. FIGARO [...] (do Hrabi.) Brawo, Mości Dobrodzieiu. BeaumKuszCyr 94. HRABIA. Brawo! Rodzice starzy - Corka młoda i bogata!... Dobry początek,[!] SchrHorodKom 11. AGATKA. (wychodzi) Brawo! Mości Panowie brawo! O koncepcie błogosławiony! żem ich podsłuchała. SchrHorodKom 15. STAROSTA. Brawo! moie Dieci[!] brawo! wyśmienicie! SchrHorodKom 46.
[więcej cytatów w Korpusie Barokowym]

Patrz *brawownik.
Autor: WM