W TRAKCIE OPRACOWANIA Data ostatniej modyfikacji: 09.04.2025
BYKOWY przym.
Słowniki:
SStp, SXVI, Kn, T III, L (XVI-XVIII), SWil, SW notują
SJP nie notują
Formy: lp M. m bykowy; ż bykowa; D. ż bykowej; n bykowego; B. ż bykową; n bykowe; N. m bykowym; ż bykową; n bykowym
Znaczenia:
»odnoszący się do niekastrowanego samca krowy, pochodzący od takiego zwierzęcia«: Podágrę leczy z łoiem Bykowym/ álbo z kozłowym nasienie/ álbo iágody Bzowe. SyrZiel 1506. Bykowy/ Taurinus [...] Taureus [...] Tauriformis [...] Taurigenus [...]. Kn 56. Na pchly [...] wkopac rowno z ziemią garniec posmarowany wewnątrz bykową tłustoscyą. wszytkie tam wlezą. GrodzMisc 159. Wydając szlachcic stary corke za młodzika, Kazał zabić z obory na wesele byka. [...] I tym mięsem bykowym nakarmiwszy zięcia Nie będziesz po jednemu z niego miał wnuczęcia. PotFraszBrück II 438. Weźmi łáyná Bykowego swierżego, soli prostey, oboygá zarowno, rozmąć Winem iák kásze obrzednią, przywarz. PromMed 127. Weś Mydłá przedniego [...] przyday do niego oleyku Szpikánárdowego łotow dwá, żołci bykowey łyżek cztery. CompMed 661. Rzecz doświadczona ná Gángrenę Weźmi łayna świeżego Bykowego, soli pospolitey oboyga zarowno rozmąć, winem, przywarz. VadeMed 61.
▲ Ustabilizowane połączenia wyrazowe: ▲ bykowa wina: ▲ bykowy korzeń: ▲ bykowe ziele:
[więcej cytatów w Korpusie Barokowym]
*BYKOWE m
w funkcji rzeczownika
Formy:
Znaczenia:
»podatek, danina od potomstwa pochodzącego z nieślubnego związku«: Co się dzieje? Chociaj tam nie bywa biesiada, Chociaj czeladź trzymają gorzej niż w klasztorze, Przedsię co rok bywają z bykowym we dworze. SzymSiel 70. U Slowaka nalazla sie białą glowa brzemienna, rozkazalo prawo, ze ma dac bikowego kopę. KsKasUl I, 310. Bękarci. [...] Jakożkolwiek się rodził [bękart], kiedy cnoty będą, Niech rodzicy przed prawem bykowe odbędą. Świat się tym hydzi, ale Bog z każdego ciała Przyjmie duszę do nieba, byle cnota chciała. PotFraszBrück II 409.
[więcej cytatów w Korpusie Barokowym]
Autor: WM