Słownik XVII wieku

Znaczenia:

1. »z chęcią, chętnie«: Záraz pánie łáskáwy chętliwie przy tobie/ Będźiemy dokázowáć ku naszey ozdobie. PaxUlis H4v. Niesmutno wyiechał z oyćżyzny. Vide, Chętliwie z oyćżyzny[!] ManTobPhr 89. Co pewniśmy, że w. ks. m. przykładem zacnych przodków swych chętliwie uczynić, zwykłą miełość i życzliwość swą ku R. P., pristinum statum jej, tak niebezpiecznie zatrząśnionemu, oświadczyć będzie raczeł. AktaPozn I/1 381-382. Georgia/ był to Conuent bogáty y spániáły pod imieniem S. Ierzego/ nád Nilem 6. mil od miástá Minfia: bywáło tám więcey niż po 200. Mnichow: y wielce dogadzáli/ y dobrze czynili podrożnym y pielgrzymom/ chętliwie ich do śiebie przyimuiąc y karmiąc: ále gdy wszyscy powietrzem wymárli (á iuż to temu pułtorá stá lat) miesce tákowe opusczone iest. BotŁęczRel IV 213-214. Dwoje pisanie mię doszło od Waszmości mego miłościwego pana. W jednem mi Waszmość mój miłościwy pan rozkazujesz, abych panu Kamińskiemu z panną Skrybianką wesele w domu swym odprawił, co ja za tą wolą Waszmości, i rad służąc panu Kamińskiemu, jako dawnemu swemu towarzyszowi chętliwie rad uczynię. ChodKor 127. Gdy go pytano/ cżemuby ludźie chętliwiey żebrakom dawáli/ niż Filozofom? ná to ták odpowiedźiał; To w tym iest: że rychley się spodźiewáią być chromymi álbo ślepymi/ niżli Filozofámi. BudnyBPow 36. Co rozumiesz o obcowániu Swiętych? To iż wszyscy á wszyscy wierni zstawaią śię vczestniki Páná Krystusowemi/ y społkuią znim/ iáko członki iego we wszytkich dobrách iego/ A záśię káżdy temi dáry/ Ktore wział od Páná chętliwie służyć y száfowáć ma/ Ku zobopolnemu dobremu y zbáwieniu inszych. RybMKat 26. Nie iestem od tego/ iż z nátury omnes scire desiderant, wstydu niemász slucháć potrzebne/ y czytać godne rzeczy/ tylko chętliwiey się zábáwiay tym rozsądkim moim/ niżliś się przy pátrował Komećie ná powietrzu/ zwłaszcza ieżeliś pogotowiu Dioptri nimiał[!]. ŻędzKom A2v. [...] Upominek maluczki tobie zaczny Panie Niesiemy na iaki nas tymi czaszy stanie To iest rosczki łąmane z drzewa oliwnego Ktore przymi chetliwie od Narodu twego [...] Ktorzy za tropy Panskiemi chodzili Głosy ochotnie kniemu podnosili [...]. KodKon 40. Chętnié/ chętliwié [...] Chćiwié/ Ochotnié. Kn 65. Discant autem Latwiey gánic/ niż nászládowáć; á pospolićie ták więc bywa; Kiedy iáki zacny Uczony Mąż co pisze álbo mowi/ to to Politykowie chętliwie y chciwie przyimuią y czytáią; [...]. GdacPan Cciii. Więc mi tym chciej to nagrodzić, - szczęśliwie go doprowadzić I tam mu służyć chętliwie, dając mu losy życzliwie.[!] StanTrans 106. Gerne den Leuten dienen [...] er gieng gerne/ szedł chętliwie [...]. ErnHand 367. [...] rácż Wm. Mojá Mośćia Pánno/ ten uprżeymy uniżonych posług moich Obowiązek chętliwie przyjąc[!] [...]. DobrPol I, 128. [...] Wiem pewnie/ że to niezginie/ co twoiemu miłośierdźiu jest oddáne/ y dla tego ćiáło to nędzne y słábe chętliwie á dobrowolnie źiemi oddám/ máiąc pewną á nieomyłną nádźieię/ że w dźień zmártwychwstánia w dáleko zácnieyszey ozdobie znowu śię do dusze moiey má wroćić: [...]. KegRozm 415. Posłuszeństwo iest poddáństwo we wszelákiey pokorze, ktora dla Bożego przikazánia śię dobrowolnie, i chętliwie poddawa porządkowi Bożemu, i uznawa urząd káznodźieyski, zwierzchność, oycá i mátkę zá boski porządek, boi śię ich, kocha, ćći ie, w myślách słowiech, postáwách, i ćierpliwośći, rad im służy, iest im posłuszny i poddány, modli śię zá nimi, i dźiękuie im zá wszystko. ArnZasWykład B5v. Z zrządzenia BOżego biorę śię do swego chętliwie powołania, a z nieba pożegnania pokornie oczekawam, i pewno śię spodźiewam. KancPrus 674. Regentom i Panom to przystoi, żeby sami strzymali roskazy, ktore poddanym swym daią, aby oni tym chętliwiey takowym śię poddali. LangHaberPost 95. Także inni Panowie y Panie oddawali swoie dziatki do Klasztoru bardzo chętliwie. JaroszBł 5. [...] Hołd ten szczerey prostoty racz przyiąć chętliwie, Twoie wielbię przymioty, twym rytmom się dziwię. DmochSztuka 88. Lecz i tam, kędy iuż przyszło krolestwo Iezusowe, ach! iak maloż[!] i rzadko takowych, ktorzyby chętliwie przyimowali iego Prawdę i godne swey w niego wiary przynosili owoce. KłapModl 28.

2. »łatwo, często«: Wielkie odmiany, Y złe iuż rządy: Bóg zagniewany, Salomon w błądy Wpada chętliwie, Y cudze Bożki Czci niecnotliwie, Zony zaś wrożki Czynią bez miary: Ten ich rad słucha, Nie bał się kary Boskiey, y ducha Złego się radzi, Bo ten tak mowi: To nic nie wadzi, Aż duszę złowi. GurowRDzieje 66.