W TRAKCIE OPRACOWANIA Data ostatniej modyfikacji: 27.05.2019
CHAŁASTRA rzecz. ż
Warianty fonetyczne: CHAŁASTRA, *HALASTRA, HAŁASTRA, *SAŁASTRA
Słowniki:
nie notują
Najwcześniejsze poświadczenie: 1607
Formy: lp M. hałastra // chałastra; D. chałastry; C. halastrze; B. chałastrę; N. chałastrą // sałastrą
Etymologia: <rus. chałastra>
Znaczenia:
»pospólstwo, motłoch, gawiedź, banda, zgraja«: Waszej halastrze Słupski umie zdołać. GrochWiersze 321. Tákzeby ich wiele musieli kupcy mieć/ rzemieslnicy/ pácholikowie/ iesliby w Moskwie pospolitym sposobem ná woynę ieżdżono/ y iesliby miedzy woienne ludzie tey cháłástry y zaszkodnych nie ráchowano. BotŁęczRel III 61. Piszą o iednym stárcu/ ktorego gdy w Alexándryey cháłástrá opádłá/ gdy go łáiáłá/ pcháłá to tám to sám/ szydziłá z niego; nákoniec ktoś się wyrwie do niego/ y rzecze: Coby zá cud vczynił Chrystus wász/ ktorego chwalicie? BirkOboz 58-59. Cháłástrá dworska/ gawiedź/ motłoch/ szárápátká/ pácholstwo/ Asseclae [...] è turpissimo eius comitatu tres asseclae [...] Sordiduli seruuli [...] Circumpedes. à pedibus serui [...]. Kn 62. Cháłástrá miéyska/ Colluies [...] Plebecula [...] Faex, absol. et faex vrbis, ciuitatis [...] vide Prozny chleb/ Podły/ Pospólstwo. Kn 62. Cháłástrá wóienna/ Lixae [...]. Cháłástrą się báwiąc. [...] Cilones [...] Semilixae [...]. Kn 63. Gawiedź/ vide. Cháłástrá. Kn 187. Hultáystwo/ vide. Cháłástrá. Kn 226. Słudzy/ v. Pácholstwo/ Cháłástrá. Kn 1024. Cháłástrá. Fex vilium hominum, collunies, quisquiliae. siuszeinetis. SzyrDict 28. Hultáystwo/ v. Cháłástrá. SzyrDict 83. Ieno co strzeláć ná iego cháłástrę poczęli/ záraz sámemu bluźniercy nos ustrzelili. StarKaz II, 522. Przez cáłą noc miedzy piiáną száloną cháłástrą żałosnymi żarty zniewáżony. BujnDroga 324. Chałastra, bende Chałastra woienna goujats KulUszDyk 12.
● Przysłowia, sentencje, skrzydlate słowa: ● Do szturmu chałástrę puszczáć. KnAd 548.
# Użycia metajęzykowe: # CH/ Initio dictionum vitiosissimè Poloni quidam pronuntiant in sua lingua et in Latina, vt Háłástrá pro Cháłástrá. Haritas pro Charitas. et è centra. H vt CH esserunt. Chálicz pro Hálicz [...]. Kn 62
[więcej cytatów w Korpusie Barokowym]
Autor: WM