Słownik XVII wieku

Warianty fonetyczne: *CHAPAĆ, HAPAĆ, HAUPAĆ, HUPAĆ

Słowniki:
SXVI (hapać), Kn (hapać, haupać, hupać), T III (hapać, haupać), L (chapać, hapać, haupać, hupać; XVIII), SWil (chapać, hapać), SW (chapać, hapać, haupać, hupać), SJP (chapać) notują
SStp nie notują

Formy: bezok. hapać // haupać // hupać; ~ cz. ter. lp 1. os. hapam // haupam // hupam; 3. os. hupa; lm 3. os. hapaią; ~ tr. rozk. lm 1. os. chapajmy

Znaczenia:

1. »chwytać, porywać prędko«:

Rekcja: co

*Hapam [...] 2) rafen [...] 2) ravir, prendre, haper [...] 2) Tatarzy wszystko hapaią (zabieraią). T III 446.

◼ Przenośnie: ◼ Záczym Mośći-Pánowie niechápaymy tey Fráncuskiey Polityki, dość będźie káżdemu ná Polskiey grzecznośći. BystrzPol P3.

2. »szczekać«: Hápáć/ haupáć/ hupáć. Baubari [...]. Kn 223. *Hapam. 1) bellen, belfern [...] 1) glapir, clapauder comme un chien [...] § 1) psy haniebnie hapaią [...]. T III 446. [...] Hapać, hupać, haupać, szczekać [...]. DudzZbiór 39.

3. »wołać hup!, zachęcając do skoku«: [...] Tryumphuiesz Osmanie nie widziawszy trupa Ano się często wstydzi, kto przed skokiem hupa Iakbys iusz na wygraną; trzymał Przywileie, Częstosz gęsto, skutek swe omyla nadzieie [...]. PotWoj 63.

# Użycia metajęzykowe: # Haupam, vid. Hupam. T III 448 # Ch pisze się wszędzie prócz nástępuiących wyrazów i od nich pochodnych. I. Hak, haft, haftka, hamownica, halabart, hałas, hałun, halsbant, hamulec, hamowánié, hańbá, handel, hapać [...] ProkopSposób 108