W TRAKCIE OPRACOWANIA Data ostatniej modyfikacji: 21.05.2025
*CHMIELNY przym.
Słowniki:
SXVI, L (XVII; XVIII bez cyt.), SWil, SW, SJP notują
SStp, Kn, T III nie notują
Formy: lp M. n chmielne; B. n chmielne; lm D. chmielnych
Znaczenia:
»zrobiony z chmielu; zawierający chmiel«: Iedno chmielne drugie wolne. Iedno drugiego piiáńsze/ y w tym tylko są od siebie/ á niczym inym rozne [piwo i braha]. SyrZiel 985. Ięczmienne niewiele wnętrzności rozgrzewa sámo z siebie/ ále z chmielu dodánego/ niewiele posila/ y krew rzadką czyni/ przeto ią często każe odcedzáć/ w chorobie gdy nie názbyt chmielne [piwo] posila trochę/ chłodzi/ y wnętrzności zciera. HercBan 11. Dopiero się wypita trucizna rozchodzi i tajemny swój zapał koło serca rodzi, gdyż w umysłach jest chciwych jad gniewu niemały, tak jako twe, Wenero, zaraźliwe strzały, albo jak gdy pod pianką w kufle nalewają – chmielnych zbytki napojów wielu zabijają. HugLacPrag 162.
▲ Ustabilizowane połączenia wyrazowe: ▲ piwo chmielne (sz. zm.): Też piwo káżde by nalepsze/ ták chmielne iáko niechmielne/ nád potrzebę y nád miárę/ iáko się wysszey námieniło/ vżywáne/ iáko káżda rzecz by nazdrowsza/ zdrowie obráża [...]. SyrZiel 950. Nie twoja rzecz, chłopku! wina Pijać, wielka to nowina; Dobre tobie piwo z szmerem, Gęste, chmielne, pij z kuczmerem! JarzGośc 20. Pewnie bym dewocyjej pomógł mu tajemnej, Zażywszy z gośćmi w domu takiej jutrzni ciemnej: Księdzu przy hanyżowej chmielne piwo wódce, Nam by głowę zaćmiło stare wino wkrótce. PotFrasz3Kuk II 532.
[więcej cytatów w Korpusie Barokowym]
Autor: WM