Słownik XVII wieku

Słowniki:
SWil, SW notują
SStp, SXVI, Kn, T, L, SJP nie notują

Formy: lp M. ciężkomierz; D. ciężkomierza; N. ciężkomierzem; Ms. ciężkomierzu; ~ lm B. uż. nosob. ciężkomierze

Znaczenia:

»przyrząd wskazujący poziom ciśnienia atmosferycznego, barometr«: Barometr Greckie słowo, we wszystkich językach od Fizyków przyjęte, á nawet i Polakom barziey znajome niż Cięszkomierz, lub Powietrzomierz. KniażFol 203. Takié narzędzié Torricellégo z wielu miár było niewygodné: zaczém Fizycy potém trochę ié odmienili, i odmienione ćiężkomierzém (barometrum) nazwali. HubeKocWstęp 194. Prawideł, według których ciężkomierze robić należy, aby do używaniá były iak náywygodnieyszé, a przecię niechybné, tu podadź nié możná: alé na inszém mieyscu o nich mówić będziémy. HubeKocWstęp 194. Rozgrzanié powietrzá i wiatry, sprawuią odmianę w ciężkomierzu. HubeKocWstęp 195. Náyczęstszym odmianom, i náywiększym ciężkomiérz w ténczas podléga, kiedy obfité pary na powietrzokręgu, albo się oddzielaią, albo drobnieią. HubeKocWstęp 195. Wreszcie, poniewáż wysokość ciężkomierza od tylu przyczyn zawisła; nigdy z niéy pewnie dóyśdź nié możná, iaki czas má nastąpić, chociáż, gdy zaś opádá, czas pochmurny pospolicie następuie. Odmiana czasu wpływa w ciężkomiérz. HubeKocWstęp 196. Z opadaniá tegóż ciężkomierza, gdy z nim wstępuiémy na wiérzchołki gór, możná ich wysokość miarkować, co niżéy pokażémy. HubeKocWstęp 205.