W TRAKCIE OPRACOWANIA Data ostatniej modyfikacji: 09.01.2026
*CYSTERSKI I przym.
Słowniki:
L (bez cyt.), SWil, SW, SJP notują
SStp, SXVI, Kn, T nie notują
Najwcześniejsze poświadczenie: 1612
Formy: lp M. m cysterski; n cysterskie; D. m cysterskiego; C. ż cysterskiej; B. m nżyw cysterski; Ms. m cysterskim; lm M. nmos cysterskie; Ms. cysterskich
Znaczenia:
»związany z cystersem albo cysterką«: W Klasztorze iednym Cysterskim był ieden młodźieniaszek chyży y obrotny na ciele/ ále na duszy chudy/ mdly/ y szpetny/ iákich ach teraz cżasow nászych wile widziemy y żáłuiemy/ ktorzy więcey sie boią zchudnienia doczesnego/ á niżli na wieczne męki skazania. ZwierPrzykład 373. Był między posłámi Papieskimi Milo/ ktoremu odieżdzáiącemu Papież rzekł: Opát Cysterski wszytko tám spráwi/ ty iego bądź instrumentem. KwiatDzieje 21. Z Poznania 1721 dnia [...]szego odprawiła się w Owińskach, o milę ztąd. u panien cystersek (uroczystość) fundamentu założenia do kościoła przed rokiem zgorzałego [...] gdzie jmksiądz kommissarz zakonu cysterskiego i opat [...] pierwszy zakładał kamień [...]. ZawiszaPam 432. [ ...] żywot chcąc wieść pod zakonem W cysterskim Kluniaku mnichem diakonem Został. TrembWierszeWir II 297. Niech zá mnie wyzná Zárnowiec któremu się w Klásztorze Cysterskich Pánien, żywąz tegoż Drzewá zerwány wiarą dostáł owoc, Siostrá Rodzona J. W. Woiewody Chełminskiego, ktorą że tákże do wiáry przywiodł, iegoż iest partus Drzewá [...]. JezierSDef E. CISTEAUX [...] De Cisteaux. Cisterciensis. Cysterski. DanKolaDyk I, 310. KATALOG KANONIKOW REGULARNYCH KONGREGACYI XIĘŻY y KLERYKOW REGULARNYCH, ZAKONNIKOW, PUSTELNIKOW, KAWALEROW, PANIEN ZAKONNYCH, KAWALEREK, etc. [...] Cysterskie Zákonnice R. 1113. ChmielAteny II 767-769. KATALOG KANONIKOW REGULARNYCH KONGREGACYI XIĘŻY y KLERYKOW REGULARNYCH, ZAKONNIKOW, PUSTELNIKOW, KAWALEROW, PANIEN ZAKONNYCH, KAWALEREK, etc. [...] Xięnie Cysterskie R. 1198. ChmielAteny II 767-776. Przemęc, Opactwo Cysterskie. Paradyż Opactwo Cysterskie, należy do Kollacyi Krolewskiey. SzybAtlas 122. Pisarze żywotow Swiętych Hybernii, ani żywotow Swiętych Zakonu Cysterskiego żadney o tych proroctwach nieczynią wzmianki? BohJDiab 250. Bo nadgrobki Oliwskie zebrane od Szutza, wspominaiącego, a Kronice Klasztorney Cysterskiey przeciwne, nic nie dowodzą; zwłaszcza że w nich ani Roku zeyścia tych Xiążąt, ani stylu dawnego niewidać. ŁoyRoztrz 13. Sambor Xiążę Pomorskie Klasztor Zakonu Cysterskiego we wsi Xiążęcey swoiey Oliwie ufundował, i siedm wsi funduszu nadał. ŁoyWyw 32.
Ustabilizowane połączenia wyrazowe: cysterski habit: Ośmnasty Wincenty Kádłubek Rosinus, Bogusłáwa i Benigny Syn, pierwszy Polski Kronikarz, bardzo hojny dla BOGA, Cysterski Habit, nad Biskupi Fiolet preferuiący, ktorym Zákonnikom rozdał dziedziczne Dobra. ChmielAteny II 382.
[więcej cytatów w Korpusie Barokowym]
Patrz *cystersowy.
Autorka: DA