Słownik XVII wieku

Znaczenia:

1. »uczucie pustki w żołądku, głód«: Gdy nie ma co ubogi, choć go czczyca łechce, Bogaty, chociaż ma co, nie je, kiedy nie chce. PotFrasz1Kuk II 141. Pásterz [...] wyszedł z budki wlazł na siáno: Boć go czczycá zeymowáłá/ Iáka przedtym nie bywáłá. ŻabSymf D4.

2.przen. »dokuczliwe pragnienie czegoś, tęsknota«: Dopieroż nędza Byblis sercá ostradałá: Száty ná sobie w wielkiey czczycy podrapáłá: Barki potłukłá/ y iuż ná porząd szaloną W głos nádźieię miłośći trzęśie odmowioną. OvŻebrMet 237. [...] á z tąd sądźić nikt nie może/ áby on zbroie ták szpetną z niedostatku nośił/ ábowiem iego rozmowá/ y piękná postáwá ukázuie go być wielkiego Krola synem/ oczym iż się wywiedźieć nie mogę iest mi nawiększa czczyca/ ábym wiedźiáłá ieśli mię godżien [...]. HistOt E7.

3.przen. »niepokój, troska, obawa«: W tym trzaskiem swych wzruszona krolowa przypadá Hálcione; nie práwie włosá vtráfiwszy; Y ten mierzwi: tam się mu szyie vchwyćiwszy. Lzámi/ y słowy prośi/ áby posiłkował; Nie sam iednák/ by w iedney dwie duszy záchował. K niey Peleus: zbądź piękney/ á pobożney cżcżyce Krolowa: mam dość w łásce wászey obietnice. Mnie ręki/ ná to dźiwo nie zda się podnośić: Morskich w tey mierze bogow przynależy prośić. OvŻebrMet 279.

4.przen. »wstręt, niechęć, odraza«: Ani pierwey/ nád zdrowie/ zbywáią prágnięniá. Z mieyscá/ zięći chorobą ćiężką/ nie powstáią: Mrą nád wodami/ drudzy iednák popiiáią. Vięći/ obrzydzonych łożysk/ czczycą srogą/ Drą się z nich [...]. OvŻebrMet 178.