W TRAKCIE OPRACOWANIA
Data ostatniej modyfikacji: 06.10.2026
Warianty fonetyczne:
DARMOJAD,
*DARMOJED
Słowniki:
SXVI (
darmojad),
Kn (
darmojad),
T III (
darmojad),
L (
darmojad, darmojed; XVI-XVIII),
SWil (
darmojad),
SW (
darmojad, darmojed),
SJP (
darmojad) notują
SStp nie notują
Znaczenia: »ten, kto żyje na cudzy koszt, z cudzej pracy«: Niech dwor lud prożnuiący/ dármoiády wszystkie Rzuci zgłaszczouchámi/ wyzmykufle brzydkie [...]. JurkLech B3v.
Kárłow trzody przepyszne/ y drogich psow roie/ Głázcżouchow rádosnych pełniuchne pokoie/ Krzywonogich Pigmeow/ długowięzych drabow/ Smiechorodnych sálbierzow/ piscżkow/ dármoiádow [...]. JurkPos A3v.
W mieśćiech mnodzy szumiłbowie/ Y dworscy dármoiadowie/ Co się nadáremno włocżą/ Krzycżą/ wrzeszcżą/ gárdłá płocżą. DomByt A4.
Ták bywa ztobą nędzniku; prozna chwałá nádmie ćię iáko wiátr iaki bálon/ znáć to [...] po bánkietách/ kupiách/ sądách/ strzelbách/ czeládźi tey ktorą dármoiady zowiemy [...]. BirkNiedz 202.
Dármoiad/ Honesto sensu, conuiua, qui nihil confert in conuiuium ex suo [...] Immunis et asymbolus [...] vide item Pásorzyt/ Prożny-chleb. Kn 116.
Pásorzyt/ pásobrzuch/ [...] Dármoiad [...] Chléboiedźcá czyy [...] Parasitus [...] Parasitaster [...] Assecla mensarum [...] Asymbolus [...]. Kn 672.
Zaczem chcą widzieć strzelbę i rynsztunek, Ale i tam był nietrudny szafunek, Bo to rozdali rozpustni panowie, A rozchwycili ich darmojadowie. LubienSKompBar I 146.
Bodajem skłamał, widząc tak wiele przykładów, Gdzie ginęły wielkością państwa darmojadów. PotMorKuk III 254.
[...] Wołosza i różni ludzie zaciągu polskiego, tu i owdzie błąkali się po miastach Spiskich, żeby tylko przechowali się, darmo jedząc i pijąc [...] Moskwa [...] zrozumiawszy że to są darmojady [...] poodzierali ich ze wszystkiego, tak z koni, tak z sukien, jako i ze wszystkiego, moderunku wojskowego [...]. OwsRocz 12.
PIQUEUR [...] ON DIT proverbialement Vn piqueur d'escabelle, pour dire un parasite, qui va escornifler un disné. Mensarum assecla [...] Parasitus [...] DARMOJAD, pasorzyt cudzych kominow y obiadow patrzący. DanKolaDyk II, 355.
Wyprawiłem koniuszego mego Wendorfa do Wiednia na sprowadzenie ludzi doskonałych de omni scibili, któremi się wolę, jak darmojedami, osadzić. RadziwHDiar 81.
Dwoch Pachołkow wieczorem na czczo odprawiono. Iak darmoiadow, inszą czeladź odpędzono. ZałJAPróba 52.
Darmoiad. 1) Gast, der nichts zum Kräntz-chen beyträgt. 2) Schmarutzer. 1) ce¬lui qui n'a rien aporté à un repas, à une collation. 2) écornifleur. T III 210.
Precz ztąd, wszeteczna zgraio, brzydkich ludzi owych Darmoiadow nikczemnych, przyiacioł stołowych, Szpiegow chytrych, oszczercow, zuchwałych iunakow, Szalbierzow, niewdzięcznikow, kosterow, piiakow. NaruszASiel 46.
Dziecię to do pietnastu lat do niczego nie będzie można potrzebować; a ia nie chcę żywić darmoiadow, mnie trzeba roboczych ludzi… BaculAnne 79.
Ztąd wychodzą: Pasobrzuchy, Darmoiady, Pleciuchy, i Bałamuty, którzy się na to puszczaią, aby próżnuiąc z cudzego żyli [...]. WłodekNauki 263.
Pewny cudzoziemiec widząc we Włoszech po ulicach gromady ludzi, a w posrzód nich, błazgonów, wymową swoią lud zabawiaiący: zaczół[!] przyganiać, i tym kaznodzieiom, i słuchaczom, iako ludziom prózniackim i darmoiadom. WłodekNauki 283.
[więcej cytatów w Korpusie Barokowym]
Patrz *darmochleb, *darmojedz.