Słownik XVII wieku

Słowniki:
SXVI, SWil, SW, SJP notują
SStp, Kn, T III, L nie notują

Formy: lp M. m dzwonkowy; D. m dzwonkowego; B. n dzwonkowe; N. m dzwonkowym; lm M. nmos dzwonkowe; D. dzwonkowych

Znaczenia:

1. »związany z dzwonkiem - gatunkiem kwiatu lub kwiatem w kształcie dzwonka«: Oleykiem z żywice vpalonym ábo z Terpentyny/ ábo z dzwonkowym oleykiem/ nápuść gorąco w ránkę: tákże obmoczywszy trochę báwełny/ wetkay w nię/ á záskwarz z wierzchu czymkolwiek. DorHip II Qij. Smaż to wespoł áż sok wszystek wywre/ potym w to wley oleykow/ rumienkowego/ rożánego/ y dzwonkowego/ zmieszay dobrze wespoł/ á tą máśćią námázuy chorego wszystkiego/ od szyie do nog/ dwákroć przez dźień/ po ránu y w wieczor/ á to przez cáły mieśiąc. PedSleszTajem 23. Albo warz w mleku Rożą suchą, kwiecie dzwonkowe, przecedź zápraw zołtkámi, przyday łoiu kozłowego y oliwy, day letnio. Sposoby leczenia Do purgowánia naylepsze iest, Rhabarbarum, ktore niektorzy przypiekáne dawáią, z máłym pożytkiem, ináczey ták mász gotowáć, weźmi źiela krwáwniku, uwarz w wodźie, przecedź, námocz w niey Rhabarbarum trzy ćwierći łotá, Roży suchey, kwiatkow dzwonkowych po szczypćie, niech moknie godźinę y drugą, przywarz, przecedź, przyday cukru szárego álbo konfektu Rożowego stárego, znowu przecedź, day wypić ćiepło, w ten czás niech chory nie pije piwá, tylko serwatkę przewarzáną, álbo Tyzánne z ięczmienia. PromMed 48. Bawełna krzewina, wypuszcza pręt łokietny, drzewiasty, kosmatą i czerwoną skorą okryty, na krotkie gałązki się dzielący. Liście nakształt winnych, na długich wiszą szypułkach. Kwiat dzwonkowy nie mały, czerwony i purpurowy. Owoc potym iak laskowy orzech, ktory doyrzały otworzywszy się w 4 komorkach, wydaie znaiomą bawełnę, a w pośrzodku niey ziarna nasienne. KlukRośl 347.

2.karc. »związany z dzwonkiem, jednym z czterech kolorów karcianych; karowy«: Byłem w iedney kompanii, w ktorey Dama graiąć zemną, pytała się, iakaby była rozność między Krolem dzwonkowym i Krolem czerwiennym, zadziwiło mię to, i poznałem, że żadnego nie miała przywiązania do gry. GoussProkopPortret 95. Ztąd tyrany nowe, Krole winne, czerwienne, żołędne, dzwonkowe, Bez względu na poddanych maiątku ostatki, Coraz cięższe wkładaią iarzma y podatki. KrasicSat 104.