Słownik XVII wieku

Warianty fonetyczne: EGZALACJA, EKSALACJA

Słowniki:
SXVI (egzalacyja) notują
SStp, Kn, T, L, SWil, SW, SJP nie notują

Etymologia: <łac. exalatio>

Znaczenia:

»wyziew, para wydobywająca się na przykład z ziemi, wody«: Po uczynionych raportach od różnych dworu i milicji mojej zawiadowców jeździłem z myślistwem się trochę po eksalacjach murowych przewietrzyć, gdzie frantowską tych i innych krajów ubiwszy bestią - lisa - powróciłem. RadziwHDiar 121. Mineralogiści liczą go [brausztyn!] między rudy żelazne, bo gdy na niego wiele Oleum vitrioli, to wre, Exalacie z niego na ow czas wychodzące są bardzo kwaśne, wlać pod czas tey solucyi troche zimney wody, to ieszcze gorzey się zapala, a te wszystkie znaki na rudzie żelazney pokazuią się, przecież niektórzy powiadaią że to żelazo które się w nim znayduie, nie iest iego własne, lecz tylko przypadkowie do niego przymieszane [...]. TorzRoz 242.