W TRAKCIE OPRACOWANIA Data ostatniej modyfikacji: 18.06.2026
EGZALTACJA rzecz. ż
Słowniki:
SWil, SW, SJP notują (wszystkie słowniki w in. zn.)
SStp, SXVI, Kn, T, L nie notują
Formy: lp D. egzaltacji; B. egzaltacją; N. egzaltacją; Ms. egzaltacjej
Etymologia: <łac. exaltatio>
Znaczenia:
»wywyższenie«: A naprzod pokazał się [...] w domu Nocnym Sáturná/ gdźie Mars ma swoię Exaltacyą [...]. WiśniowJKomet B2v. A Imść Pan Komendánt pomieniony Szańcu Swiętey Troycy, dowiedźiawszy się o Koronácyj Krolá Imśći czynił applausy solenne przez trzykroć rázy ogniá dawánie, zwszytkich ármat y strzelby, co tym bárźiey ieszcze Turcy apprehendowali, y srodze się mięszáli, mowiąc między sobą; że teraz iuż prawdá muśi bydź o Exáltácyey ná Tron tegoż Korlá Imśći, kiedy náśi triumfuią [...]. AwWarsz_1697_28IX 1 nlb. Czekam tedy os de ossibus J. W. Dobrodźiejá resurrekcyi y fortunney exáltacyi. BystrzPol D4. Miedzy pierwszemi pociechami, ktore mię potkać mogły, policzam exaltacyą Waszey Kardynalskiey Mści ad Purpuram w Kościele Swiętym, ktorego honoru iáko serdecznie winszuię, y z dostąpienia onego nie wymownie się cieszę [...]. DanOstSwada IV, 77. Ná ktorego Kardynáła więcey Suffragiow będźie, ten náybliższy exaltacyi ná Papiestwo. ChmielAteny II 125. Niech tedy każdy rostropnie zważy, ieżeli to nie iest w samey rzeczy eluzya z Pana BOGA, prosić go po Kościołach, przed Swiętemi Ołtarzami, o Exaltacyą, Kościoła Swiętego Katolickiego, o poniżenie Herezyi, á iakźe ty bydź może, gdy Herezyi w swoich Dobrach przy wolności żyć pozwalamy [...]. GarczAnat 129. Cesarz się na to chytrą stawił Liszką, List napisawszy z wielką Kościoła Rzymskiego exaltacyą, tudzież proźbą sukursu przeciwko Normannom. ChmielAteny1755 I 1140. A co większa, że za naymnieyszą okazyą, częsta iego [partiarchy] bywa depozycya, á innego exáltacya. ChmielAteny1755 I 1146.
[więcej cytatów w Korpusie Barokowym]
Autorka: DA