Słownik XVII wieku

Warianty fonetyczne: *EKSEDRA, *EGZEDRA

Słowniki:
SJP (eksedra) notują
SStp, SXVI, Kn, T III, L, SWil, SW nie notują

Formy: lp M. egzedra; B. egzedrę; ~ lm M. egzedry; D. egzedrów; Ms. egzedrach

Etymologia: <łac. exedra>

Znaczenia:

»w kamiennej publicznej budowli nisza z ławą przeznaczona na dysputy filozoficzne, spotkania«: Od kogo wprzod, y z ktorey beczki zápoczniemy Prezydent był ná ten czás z Krakowskiey Przeświętney Capituły, to człowięk wielce vmieiętny Pomnią go Theologiem, Poznáńskie exedry Iego rozumem (iáko nieśmiertelne Cedry Złotymi cháráktery) szczycą się wybite. ŻuchOgłos H4v. Iuż ma co publica fama ná swoiey resonare trąbie, gdy ná publicznych Lwowskich ATEN exedrách głádką intonuiesz, uszy cukruiesz perorą Gdźie się kolwiek obrocisz [...]. ChmielAteny II 5 nlb. Teraz szkolnemi mądre prace premiuiącemi in arena literaria Skronie Twoie wykwita laureis: w krotce na Polu Mársowym zwycięzkiemi zázielenieie Wiencámi: od Exedrow uczoney Minerwy, do Sądowych Trybunalskich przeniesiesz się Subselliow, do Seymikowych, Seymowych y Senátorskiey Izby przeydźiesz Obrad [...]. ChmielAteny II 5 nlb. Drugie Łażnie Aurelianá Cesarzá w części Rzymu Zátybrowey, z drzewá maiące chłodniki y wody w tęgiey zimie ciepłe; gdźie dla dysputy Filozofow były wystawione exedry, y mieysca do gonitw akommodowáne. ChmielAteny II 93. A tákim iest właśnie Klasztor, w ktory się z Kośćioła wchodźi, y ktorego częśći podobne są do niektorych Częśći staroświeckich Budynkow, iáko to Kapitularż do mieysca u starych nazwanego Exedra, Refektarż nazwany Triclinium; A dyspozycya Ogrodu też táka, iáká bywała u starych zá Budynkami. HylJMOpis 120. Potym szło Peristylium, to iest, mieysce Kolumnami iako Dziedziniec opasane, ktore było wposrżodku Pałacu, koło owego Dziedzińca z Kolumnami, szły Stołowe Izby, Exedry dla Audyencyi. ChmielAteny1755 I 231. Grzmią po Exedrach Tulliuszowie, Demostenesowie; lecż miło takich słuchać piorunow verba non verbara rzucaiących [...], ChmielAteny1755 I 386. [...] Perikles wstępuiąc na Exedrę perory, wprżod Bogow adorator, niżeli Orator. ChmielAteny1755 I 688.