W TRAKCIE OPRACOWANIA Data ostatniej modyfikacji: 02.09.2026
EGZEKWOWANIE rzecz. n
Warianty fonetyczne: EGZEKWOWANIE, EKSEKWOWANIE
Słowniki:
SXVI, SW, SJP notują
SStp, Kn, T III, L, SWil nie notują
Formy: lp D. egzekwowania; Ms. egzekwowaniu
Znaczenia:
1. »wykonywanie prawa«: A na to zakazanie, jako i kościelne ustawy, plebani baczenie mieć będą albo komu zlecą i takie występki dla egzekwowania panu wojtowi naszemu objawią. KonDOliwKutrz 68. Insi wielką upatrują potrzebę, żeby prawa, których tak wiele i zregulowania, i odnowy, i egzekucyi potrzebują, jak należy zordynować i sposoby skuteczniejszego ich egzekwowania, aby dla pastwy samych molów pisane nie były, wynaleźć. KonSSpos 107. Opat udaiąc się za zwyczaiem tamtych czasow zażył oręża Duchownego, y rzucił Klątwę. Podiął się Arcy-Xiążę exekwowania tey Sentencyi wydaney na Nieprzyiacioł Kościoła, a z woyskiem swoim poszedł przeciwko Szwaycarom [...]. StanyanOżgaObraz 45. Co do kar, które za te przestępstwa naznacza Prawo [...] to iest: Niezdatność do wszelkich godności; Niemoc dochodzenia na drugim prawem swey krzywdy: Strata prawa exekwowania testamentu i trzymania Opieki, lub zyskania legacyi albo Donacyi [...]. BlackOstrowPrawo 154. W kilka niedziel po skończonym odebraniu Mexyku Tapia przybył do Vera Crux z ordynansem złożenia Korteza, i traktowania iako kryminalistę; ale Tapia nie miał talentow przyzwoitych do exekwowania takowey Kommissyi Kortez wziął wszystkie śrzodki do przeszkodzenia temu, bawił Tapię konferencyami, negocyacyami, pogrożkami; nareszcie prezentami i obietnicami, a potym przyprowadził tego słabego człeka, aby zaniechał tey myśli rządzenia tak wielkim państwem, do czego nie był sposobnym [...]. RobJezHist 102.
2. »wykonywanie kary śmierci na kimś; zniszczenie czegoś«: [...] ani Marcin Kromer Warmieńskiey Infuły Brylant nieoszacowany, de rebus gestis Polakow Ksiąg trzydzieści wydawszy, na wszystkie cyrcumstancie stooczny Argus, nic także nie pisze otym Rokoszu Gliniańskim, ani o tak okrutnym Senatorow exekwowaniu. ChmielAteny III 50. A w Hiszpanii, Sicilii, Luzytanii, takie księgi do Swiętey inkwizycyi odsyłaią do zlustrowania y exekwowania, lub konserwowania, ad refutandum. ChmielAteny IV 392. Zrzuca z urzędu W. Wezyra Muftego i wszystkich do wyniesienia iego na tron przykładaiących się. Nowy Wezyr Assan staie się instrumentem do exekwowania buntowników. MigSzybHist 46.
[więcej cytatów w Korpusie Barokowym]
Autorka: DA