Słownik XVII wieku

Warianty fonetyczne: EGZEMPT || *EGZEMPTA, *EKSEMPT || *EKSEMPTA

Słowniki:
nie notują

Najwcześniejsze poświadczenie: 1601-1616

Formy: lp M. m egzempt; D. m egzemptu; ż egzempty; B. m uż. nżyw. egzempt; ż egzemptę; N. m egzemptem; ~ lm M. m albo ż uż. nosob. egzempty; D. m egzemptów; B. m albo ż uż. nosob. egzempty; N. m albo ż egzemptami; Ms. m albo ż egzemptach

Znaczenia:

hasło w opracowaniu - nie podano jeszcze definicji[Grzymułtowski i Brudziński] podali protestacyją gotową [...], która referując się in toto na konstytucyją warszawską anni 1578, za świeży[święty?] pamięci króla Stefana uczynioną, ony swą osobną ekscepcyją deroguje, a zgoła przeciwna się być pokazuje, zwłaszcza że ta pośledniejsza sejmu blisko przeszłego tylko causas ad inscriptiones violentae expulsionis et rei iudicatae pod takową egzemptę nie podpada. Owa zaś anni 1578 referuje się na konstytucyją piotrkowską anni 1567 za świętej pamięci króla Augusta uczynioną, nie tylko te pomienione akcyje, tj. do zapisów, ekspulsyje, rzecz osądzoną, ale też o mężobójstwa albo zgwałcenia, usielstwa, najazdy domowe od takowej egzempty wejmuje i, żeby jej nie podlegali, deklaruje [...] AktaPozn I/1 391. OD wszelákich praw Rotmistrzom/ y tym ktorzy ná służbie woienney Rzeczypospolitey ná ten czás będą/ exempty isdź máią/ według Constit. 1590. o exemptách vczynioney: wyiąwszy recentia crimina od daty Seymowey: ktora Constit. y W. X. Litewskiemu służyć ma. CzaradzPob B4. O tym w Przywileiu ná tę Inquisitią danym Bratu Mikołáiowi z Lenćżyce Zakony S. Dominika/ de data w Lencżycy R. P. 1436 ták mowi; Niepatrząc ná Przywileia/ Wolnośći/ exempty/ listy albo pozwolenia/ iákim kolwiek osobom/ y iákiegoby kolwiek Stánu/ godności/ y stopnia były/ ták Krześćian iáko Żydow/ Odszczepieńcow/ y inszych przećiwko Wierze Katholickiey grzeszących etc. Słuchay Synopsista/ á domyszlayśię komu tu Wolnośći służą starowieczne. JedCerk 18. Vici na Pospolite Viritim Ruszenie do Uprzeymosci y wiernosci wszytkich daiemy chcąc miec po Uprzeymosciach y wiernosciach waszych abyscie [...] niiakimi się exemptami ani stawieniem w Inszych Powiatach przy głownieyszych Maietnosciach pocztow [...] nie zasłaniając [...] na kon wsiadali. DekrŻmud 179a-b. Pan poseł vstnie ReferowałI. K. M. Ze Chán I. M. obiecuie wszeláką pomoc przećiwko Moskwie/ względem cżego wypráwił sobie u Porty Exempt od Expedycyey Węgierskiey/ życząc I. K. Mći/ áby odebrawszy zábráne Páństwo/ dáley w támtę stronę rozszerzył Gránice [...]. MerkPol 103. Exempt Wielmożnym Posłom do Moskwy, y Porty Ottomáńskiey. POnieważ Wielmożny Xiążę ná Klewániu Czártoryski Woiewodá Wołyński y Wielm: Sápiehá Woiewodá Połocki z Seymu teraźnieysze[g]o dla przysługi Nászey y Rzeczyposp. podięli się iácháć w legácyey do Moskwy/ Tedy in quibusvis subsellis, et ludicijs we wszytkich Práwách onych etia[m] in pupillaribus áż do powrotu ma im ten currere Exempt/ iáko y Wielmoż: Woiewodźie Chełmińskiemu/ ktory do Porty Ottomáńskiey w tákisz funkcyey iedźie. KonstSejm1677 37. Pozwala aby rzeczy wszytkie szły biegem ordynaryinym opatrznośći iego, aby nas nauczył żebyśmy się poddawali wszytkim przypadkom natury, wszytkim ordinansom starszych naszych duchownych i swieckich, dobrych i złych, nie szukaiąc ani exemptow, ani dispens. CrasZałAChUwagi 71. Więc to uniżenie się, ta skłonność do ubogich, właśnie go Anjołowi nieczłeku czynią podobnego, poniewasz Káźimierz ták żyie y ták czyni iák Anjołowie, ktorzy się ná to z Niebá bez żadnego exemptu obieráią, áżeby podleyszym od natury swoiey ludźiom tu ná źiemi służyli [...]. RobWAPróba Fv. [...] Towarzystwo y Pocztowi wszyscy in persona sua we wszystkim moderunku służbie swoiey przyzwoitym sub poenis znaydowali się, nulla alia data excusatione, chybaby exemptem Hetmańskim zaszczycić się mogli. ArtWoj 248 <254>.