W TRAKCIE OPRACOWANIA
Data ostatniej modyfikacji: 23.04.2026
FAŁDOWANY
im. przym. bier.
Znaczenia: »ułożony, zebrany w fałdy, marszczony, drapowany«: V dołu drobnymi listkámi okryte/ ku wierzchu więtszymi odziane/ máiącym kształt Firlętki álbo Fiołkow białych/ tylko że dłuższe/ á źielonośći ćiemnieyszey/ chropowáte/ nie rowne/ á iákoby fałdowáne y pokurczone. SyrZiel 124.
[...] Liśćie okrągłe iáko v Slazu około fałdowáne/ miąszo wykráwáne/ á w tym záś wykráwániu drobno ząbkowáne. SyrZiel 326.
Suknia także makowa, białogłowska, fałdowana, stara [...]. InwWiencBęt 92.
TA wszary Sukni zawita jest Namiestnicżka nad dolną Stroną, a zowie się Industria (pilnosc) Ta zasię w Złotogłowie, y w fałdowanym oboycżyku y w Wiencu, (ktorąs jusż rozumiem pierwy widział) na miestniczką jest nad Zamkiem błogosławienstwa a nazywa się P. Fortuna. KomPetrozLab L6.
1 myska biała, fałdowana, anniołek na ny pstro malowany.
SzumInw 68.
2 fałdowane mysky modre y białę, 2 takiesz same białe. SzumInw 68.
1 karwatka z uskamy, lodowata, a u wirschu fałdowana.
SzumInw 69.
Kiszki [...] wewnątrz są fáłdowáne álbo zmárszczone [...]. KirchFac 20-21.
§ 44. od Mesenteryi biorą swoie żyły krwáwe § 64. y 71. suche § 170. 8, y wodniste § 76. wewnątrz są fáłdowáne álbo zmárszczone, idą od práwey dźiury żołądkowey § 29. áż do pośládku, iák iedná fistułá § 21. albo kanáł, krzywo y okrągło; są sześć rázy dłuższe niż człek ktory ie nośi. O Kiszkach.
KirchFac 21.
Kamizelek białych fałdowanych morowa y grodyturowa [...] 2 ArchRadziw 1745 353, 9.
Fałdowany. gefältelt. plié, mis par plis. T III 330.
160. Fáłdowané (plicatum), má fałdy wzdłuż naksztáłt mankietów, np. u wilczéy stopy (alchemilla), Táb. IV. Fig. 2.
KlukCzenBot 61.
Dwunastnica (intestinum duodenum) iest naybliższa żołądka: do niey pokarm z żołądka przechodzi, z żółcią i cieczą pankreatyczną z swoich naczyń wpływaiącą mięsza się, przerabia i w sok pożywnieyszy zamienia: Część śrzodkowa nazwana kiszka łaknąca (instet: jejunum) ma wewnętrzną błonę znacznie fałdowaną, w którey niezliczona liczba kosmkow włosienkowatych dętych (villi) znayduie się [...]. KlukCzenZool 28.
KRYSKI (mesenterim) Tab. II. Fig.1 iest wnętrze szerokie z podwóyney błonki złożone, fałdowane po brzegach, do których ma przyrosły przeciąg kanału kiszkowego cieńszy Tab. II. Fig. 1. c. KlukCzenZool 32.
W tey Tablicy XII. dany iest wieniec z kroksztynami, który lub też natychmiast pierwszy powyżey dany zostaie do woli buduiącego, toż się rozumie i o słupach fałdowanych, które dla pokazania są tu położone. VigPorząd 22.
Pniaki słupowe należy aby były zawsze okrągłe iako od okrągłego drzewa swóy początek biorące, tudzież gładkie, że drzewo do tego użyte gładko wyrabiane. Mogą też być fałdowane, ile że Grecy dawali słupy fałdowane, dla lepszego po nich ścieku wody. VigPorząd 49.
[więcej cytatów w Korpusie Barokowym]
Patrz *fałdowaty, fałdowny, fałdzisty.