W TRAKCIE OPRACOWANIA
Data ostatniej modyfikacji: 02.07.2026
Najwcześniejsze poświadczenie: 1701-1702
Znaczenia: hasło w opracowaniu - nie podano jeszcze definicjiDruga także bardzo potrzebna materyja do obrad waszych prezentuje się na placu litewskie dysydyje i niezgoda [...] Fabrykantami i pryncypałami zaś tej niezgody są Ogiński i Kociełł [...]. DiarSejm 188.
Fabrykant. Fabricant. facturier, ouvrier qui travaille dans quelque facture. T III 330.
Wolno także fabrykantom samym, zapisywać i sprowadzać, naylepsze, i naytańsze iedwabie, i okazać ie Dyrektorowi Magazynu, za ktore on z Królewskiey Kassy płaci, i daie ie manufakturyście nakredyt. JedZbier 307 przypis-308 przypis.
5to. Obowiązki Administratorów Fabryki Królewskiey Płócienney ściągać się będą do obsadzania Fabrykantów, i Ludzi potrzebnych, do przysposobienia narzędzi i materyałow, do ustanowienia Rządu wewnętrznego w Fabryce, do obmyślenia sposobów przedaży płocien [...]. OstrowTKon 117.
Y dla tego ninieyszym Aktem cała Kompaniia pod wyżey wyrażony Sąd Kompromissarski z Administracyi ustanowiony, w punktach nie dopełnienia Kontraktu Societatis się poddaie, i Administratorom, aby przyimuiąc Fabrykantów, oraz Ludzi do funkcyi i usług potrzebnych Submissye stosowne do ninieyszego Artykułu odbierała, zaleca. OstrowTKon 125-126.
Wszelkie czynności Gdanskie zamierzały na Zysk i wsparcie ziemianinow Pruskich; Szczegolnie fabrikantom, Kupcom i Dziedzicom Dobr ziemskich były uzyteczne. CzacTRef 14.
Owszem chociażbyśmy dzisieysze urodzaie w kraiu, w własnych fabrykach, przerabiać mogli, przeciężby ieszcze partykularnym, i kraiowym potrzebom, niewystarczyły; tym bardziey w tym razie, gdzie tych urodzaiow iednę część na przewoz odłożyć trzeba; drugą na opłacenie pracy fabrykantom cudzym zostawić należy; a dopiero z reszty nasze potrzeby opatrzać iest nam wolno. StaszicPrzestrogi 138-139.
Drogość lub tanność Produktow, obfitość ich, lub niedostatek, mniey też lub więcey zysku Fabrykantowi, Rzemieślnikowi, i Handlującemu przynosi [...]. DembowJPodat 18.
Podymne zagradza przemysłowi drogę, bo ten będąc oraz na Domy Fabrykantow i Rzemieślnikow nałożony, wstręt czyni Obywatelom do zakładania Fabryk i Rękodzieł [...]. DembowJPodat 31.
Bierzmy teraz proporcyą tych 4. 5. lub 7 Złotych z Dymu iednego zysku, na Rok do Skarbu Rzepltey przychodzących; do zysku, ktory ieden takowy Fabrykant Krajowi przynieść może, á poznamy łatwo, iż Podatek te nierownie większe szkody Krajowi przynosi, jak zysku Skarbowi czynićby mogł. DembowJPodat 32.
Cały spisek składa się naywięcey z młodzieży niedoświadczoney, kupczyków, fabrykantów i rzemieślniów, którzy mieli porozumienie z Defenderami Hrabstwa Meath, i nieposłusznym woyskiem Irlandskiem. DzienPolit 1795 225 1798 .
Daley zaś za Paszportem Kommissarza Jarmarkowego; za Opłaceniem, Poboru 10 od Sta, wpuszczone być maią [towary], lecz tylko wtedy kiedy tego Towaru u Kraiowych Fabrykantow więcey dostać niemożna. ObwieszczWyb 7.
„Nazywam się Brick, a moy oyciec iest fabrykantem sukna w xięstwie Würtemberskim. KnigPrzyp 72.
Fabrykant jeden w Quedlinburg Wódkę tę robiący potrzebował corocznie za 700. Rechis[!] Talarow samego szkła na jey chowanie i przesyłanie. JundziłłBot 20.
Nie można mniéy rachować Fabrykanta, że zarobi na dzień dla dobra Kraiu złoty I. wszakże Prządka, Kraiowy nayuboższy Fabrykant (przyznaią Wielko Polanie) zarobi na dzień od przędzy groszy 10. JezierJTaksa 6.
Rachuię ieszcze zysk dla Skarbu z Rzemieślnika czyli Fabrykanta, myślę, że takowy wniesie do Skarbu Publicznego, to iest w Czopowym, za Mięso, za obuwie w Skurowym, za odzienie we Cle, Tabace na dzień grosz miedziany I. [...]. JezierJTaksa 7.
Jeżeli moie uwagi nie przeświadczaią, niechay Sąsieckiego Królestwa Pruskiego praktyka przekonywa, że Rząd, Industrya, tę Potęgę którą ma, utrzymuie, że próżniactwa niecierpi, że Fabrykantami tyle Ludności iest wprowadzoney, iż ziemi Pruskiéy urodzay wyżywić ią niemoże, i gdyby niedowoz z Polski, połowę Fabrykantów, nie dostatek z mieyscaby głodnego wyrnszył[!]. JezierJTaksa 7-8.
[więcej cytatów w Korpusie Barokowym]