Słownik XVII wieku

Znaczenia:

»umiejętność pięknego, zrozumiałego wysławiania się, dar wymowy, elokwencja«: Szlachta na trybunalech to sapijencyą, A w Sczerzyczu na rokach, w Ećchowie furyą. W Warszawie mazowieckim pacierzem ją zowią, A w Bochni kalibłoto; mędrszy rzymską mową Fakundyą jakoby udatniej przezwali, Iż prędko w oracyą każdego obali. WodGorzBad 17. MAią swoy ięzyk/ mogą się zdobyć ná fakundyą i nieme z-nátury upominki M. M. Pánno ktorą choćby o nich milczano/ sáme się zwykły rekomendowáć. PisMów II 241. WYmowne przy pierwszym swoim ná świát ogłoszeniu przedwieczne Słowo lubo oschłe w podobną wymowę ięzyki ludzkie wstydźi/ oraz iednák i ná nową dźiećinnym rozrzewnieniem záchęca fakundią [...]. PisMów II 350. Die 20 eiusdem Jmp. marszałek w. kor. godną fakundią krótkimi słowy swoje votum udał, akomodując się in punctis we wszystkim przed sobą ichm. mówiącym; ad punctum opieki uznał pro supremo tutore j. k. m. i zaraz domum Radzivilianam. SarPam 219. A ieżeli od Májestatow do Senatorskiey Izby iść mi będźie pozwolono, więm że nieszczęśliwego w tych terminách ná pierwszym wstępie znaydę Cyceroná, bo y tego, ktory fakundyą brał wszystkich zá sercá, y iáko wielki Polityk iednym obrotem ięzyká, ták iáko chćiał Krolestwá do śiebie obrácał [...]. RobWAPróba E2. CHwal Páná iák możesz. Niechaymi podchlebná świátowych exágierátorow wybáczy fákundya; żeby się tákowe przy dźiśieyszym ákćie weryfikować mogło przysłowie Z. A. JezierSDef B. [...] Antoni CETNER Stárostá Korytnicki iáko Fundator klásztoru Gory Rożáńcá S. y dźiedziczny Pan ná Podkámieniu, z wielką ták Pánow inszych, iáko y dworu swego ásystencyą, wźiąwszy z sobą korony konferowáne, wyiechał ná przeciwko I. W. KORONATOROWI, ktorego Polskiey swády przywitáwszy fákundyą onemu korony ná bogátey tácy oddał [...]. RelKor A4-A4v. A iáko Arka Páńská wielkie Domowi Obededom przyniosłá błogosłáwieństwo, ták Arka łáski MARYA iuż nie Mánnę, ále Chleb żywy máiącá, niepoięte świátu zostáwiłá błogosłáwieństwá, od Niey miał zwyćięstwo Heráklius y Narsetes, od Niey miał zywot wiecżny Teophilus Germánus, od Niey miał Krolestwo Leo y Stefan, od Niey miodopłynną fakundyą Bernard [...]. KiełSPosił Av-A2. [...] Kanclerz Donhoff od Krolá wokowány, ták mądrże y ślicznym stylem, ex tempore mu odpowiedział, iákby długim czásem y pracą, mowa iego limowána byłá. Przeciwko Łyszczyńskiemu Atheuszowi ná seymie, z tąż fakundyą, práwowierną zelozyą attemperowáną mowił, á potym wymogł ná nim, że się błędow swych wyrzekł. NiesKor II 68. Precz tedy ustąpić muszą owych słáwnych Demostenesow y Cyceronow fákundye, wyborne oratorow wymowy, doskonałe w kompoźycyi nayprzednieyszych geniuszow inwencye; peroruie dniá dźiśieyszego Słowo przedwieczne [...]. SzembekKRóże 133. Tákże y mnie, ktoremu oddawánie tak Wielkiego Kleynotu od tych Ichmośćiow ktorzy mi rozkazać mogą iest poruczone, słusznie lękaćby się potrzebá, ábym ták wielkiey y siłom moim nie rowney funkcyi podołáć mogł przy tym Akćie, ktory iáko nil mediocre, ále summa omnia má w sobie, ták też rowney oddaiącego fakundyi potrzebowáł [...]. DanOstSwada II, 17. Jako będąc cor et os regis, spiritus et anima regni, nieskomparowaną mądrością i fakundią przewyższasz mniemaną divinitatem Platona, jako w ustach twoich nec graeca vetustas, nec se meminit romana maiestas melius locutam, za jedyną głosu swego wiekopomna sława weźmie materią. MatDiar 141. Książę hetman cokolwiek się zrekoligował, a ja z kolegą moim Kropińskim, który przy fakundii i przytomność zawsze miał dobrą, jużeśmy się nagotowali na księcia krajczego, mając mówić na- zajutrz. MatDiar 279-280.