W TRAKCIE OPRACOWANIA Data ostatniej modyfikacji: 20.04.2026
FAMILIARNY przym.
Słowniki:
L (bez cyt.), SWil, SW, SJP notują
SStp, SXVI, Kn, T nie notują
Najwcześniejsze poświadczenie: 1743
Formy: lp M. m familiarny; ż familiarna; D. m familiarnego; n familiarnego; lm M. nmos familiarne; D. familiarnych; Ms. familiarnych
Znaczenia:
hasło w opracowaniu - nie podano jeszcze definicjiIácy są [czarownicy] Nikromancistowie co familiarnych máią złych Duchow wzywáiąc ich przez pewne Cerymonie. BystrzInfAstrol 2nlb. Tego Ięzyka [hebrajskiego] usum maią wszyscy Zydźi gdźiekolkiek[!] in Orbe terrarum się znáyduiący do Nábożeństwá y Pisma go záżywáiąc; do dyskursu zaś familiarnego, adhibent Ięzyk ten, ktory iest Oyczysty w tym kráiu, gdźie się znayduią. ChmielAteny II 748. A gdybyś w też mowy, Fráncuskie, Niemieckie, Hiszpańskie rzucał Polaku terminy, risum non plausum odniosł byś, bo to iest novitas; consequenter y w dyskursach familiarnych, że często Cudzoźiemskich záżywasz terminow, Ięzyk Oyczysty y swoy psuiesz, Patriotą będąc iesteś Cudzoźiemcem, bo cię drudzy nie rozumieią. ChmielAteny II 759. Jakoż ći Swięci Biskupi nie starali się być Krasomowcami, áni prżesadzać się wymową; starali się tylko rżecz wyraźić familiarnego mowienia sposobem, náuczaiąc iák zwykli náuczać Oycowie Dźieći, y Mistrżowie Uczniow. Z tych tedy miar Ich dyskursa názywaią się Homilia po Grecku, á po Łaćinie Sermones, to iest rozmowy familiarne. HylJMOpis 37-38. Są cudney inwencyi rożne wiersze, cudowną pisane industryą; ktore koncypuią, nie ieden głowy sobie nafatygował nowy Poeta; a dawnych czasow tak łatwa rzecz była wierszopistwo, iak nam familiarna mowa. ChmielAteny III 33. Tákie czártá konserwowánie, iest ciężkim grzechem; áni może być dana absolucya, poki czart ow familiarny, nie będzie relegowany, Inkwizycyi, swiętey Trybunał, ciężko za to karze, bo człek to czyniący, iest podeyrzany w Wierze. ChmielAteny III 238. A dopieroż Francuskich terminow w dyskursach familiarnych, y w Listach, w denominacyi stroiow, materii, mody, iest bez liczby u Polakow, ktorych tu nie wyliczam, unikaiąc pracy iuż y tak będąc spracowany. ChmielAteny IV 383. Nic niema pospolitszego w konwersacyach, y zabawach familiarnych, nad owe słowa, iż potrzeba, ażeby poddany uciemiężony był podatkami, aby w nim wzbudzić dowcip, śmiałość iego poskromić [...]. BallSpos 27-28. Wszelkie żarty i mowy sprośne, słowem to wszystko coby skromność zapłonić mogło, nigdy sobie człowiek uczciwy nie pozwoli, ani też familiarnych tonow z Damami i poufałości tey [...]. CzartAKDef 163-164.
[więcej cytatów w Korpusie Barokowym]
Autor: WM