W TRAKCIE OPRACOWANIA Data ostatniej modyfikacji: 14.05.2026
FARBIARZ rzecz. m
Słowniki:
L (bez cyt.), SW, SJP notują
SStp, SXVI, Kn, T, SWil nie notują
Najwcześniejsze poświadczenie: 1607-1613
Formy: lp M. farbiarz; D. farbiarza; ~ lm M. uż. osob. farbiarze; D. farbiarzów; C. farbiarzom
Znaczenia:
»rzemieślnik barwiący tkaniny«: Dom tam snadź kiedyś nierządny bywał, kędy ten kościół i obraz teraz pokazują, i teraz dom ojca Katarzyny św., farbiarza jednego, gdzie się rodziła i wychowała. SobJakPer 182. Gdy są iuż skory uhałunowane, powinny być farbowane. Artykuł ten powinienby należeć do Sztuki Farbiarza, ztymszystkim ponieważ Szafiannicy sami farbuią Szafiany, tę także opiszę operacyą. LalMałachJSpos 17. Sol ta subtelna uryny znayduiąca się we wszystkich zwierzęcych likworach, sprawuie tenże sam skutek w mechu skalnym czyli w korce, ktorego Farbiarze zażywaią także rażem z wapnem i z uryną. LalMałachJSpos 23. Wschodniego galasu 3 są gatunki, czarny, zielony, i przez połowę białawy: Farbiarze zażywaią tych wszystkich gatunkow podług swoiey potrzeby, czarny i zielony służy im do farbowania na kolor czarny, á biały do farbowania białych plocien, galas lekki znayduiący się we Francyi zażywany bywa od Farbiarzow do ufarbowania na czarny kolor surowego iedwabiu [...]. LalMałachJSpos 23. Galas iest materyą powszechną wszystkim Farbiarzom, tak wielkich iako i małych rzeczy, ostatni iednak naybardziey go używaią, na wydoskonalenie czarnych swoich farb [...]. LalMałachJSpos 23. [...] rodzay ten krzewiu napełnionego kolcami wydaiącego nasiona Aweniońskie znayduie się w Prowancyi, w Delfinacie, i w Okcytanii, z ktorey naywięcey nasi Farbiarze sprowadzaią tych nasion [...]. LalMałachJSpos 28. Podaie się do wiadomości iż od Nayiaśnieyszego Pana, pewny Farbiarz Niemiec przesłany iest, ktoren [...] podług wszystkich upodobania nie tylko sukna, iedwabie, bawełniane y wełniane towary, ale też płutna, przędze y nici bardzo dobrze y trwale farbować [...] umie. LwowPismoUwiad 45 2 nlb. Ieżeli kiedy posłał swe odzienie do farbiarza, żeby plamy z niego wywabił, niemaiąc drugiey sukni do wyiścia, musi w domu siedzieć [...]. TeofPodosChar 52-53.
[więcej cytatów w Korpusie Barokowym]
Patrz farbarz, farbierz.
Autor: WM