W TRAKCIE OPRACOWANIA Data ostatniej modyfikacji: 07.05.2026
FARBICZKA rzecz. ż
Słowniki:
nie notują
Najwcześniejsze poświadczenie: 1610
Formy: lp M. farbiczka; D. farbiczki; B. farbiczkę; N. farbiczką; Ms. farbiczce; ~ lm M. farbiczki; D. farbiczek; B. farbiczki; N. farbiczkami; Ms. farbiczkach
Znaczenia:
hasło w opracowaniu - nie podano jeszcze definicji[...] Nie gardźćie mną synowie ludzcy/ pátrząc ná ocżerniáłą twarzy mey postać/ nie gardźćie/ ále się wnętrzney niebieskich dobr/ ktoremi mię Krol moy y Bog moy z niewymowney łáski swoiey hoynie obdárzyc rácżył/ kráśie y ochędożności mey przypátrzćie/cżarne iest przyznawam) oblicże moie/ Bo nie iest fárbicżkámi bogactw/ pompy y vmieiętnośći tego świetney vpstrzone/ ále rácżey strápione/ postem/ pracą/ vrągániem; y prześládowániem ktore vstáwicżnie zá dni pielgrzymstwá mego ćierpię/ á krzyż boleśći/ y vćiskow/ zá vbogim y od tego świátá wzgárdzonym Oblubieńcem moim [...]. SmotLam 12 nlb. [...] Krolewskie przygotowánie, stąd złoto ná vzdách, śiodłach y ostrogach, y bárźiey się ostrogi niż Ołtarze połyskuią: stąd kosztowne stoły, potráwy y kubki, stąd bieśiády y piiánstwá, stąd y muzyká wszelka. stąd obfitość w piwnicach, ktore z iedney w drugą zbytki swe przelewáią. Stad z fárbicżkámi stągiewki, stąd pełne kálety: tákiemi chcą być y są Kośćielni Praepositi, Decanowie, Arcydecanowie, Biskupowie, y Arcybiskupowie, áni bowiem ći vstępuią spráwie tey ktora się w ćiemnośćiach przechadza. SmotLam 65. Tenćię to wiátr pułnocny/ pychy przeklętey/ y nieporządná godnośći chćiwość osmaliłá/ y pocżerniłá: cżegobyś też wszystkie bielidłá wymowek/ y fárbicżek vspráwiedliwienia naipilniey przykładáła/ wierzmi nie pozbędźiesz. MorochPar 15. Lecż z dźiśieyszych/ nie káżda ná tákiey fárbicżce przestánie. Druga więcey wyda ná wodki/ y ná bielidło/ niżli ná iáłmużnę dla vbogich. BudnyBPow 148. Miey zły Grosz á choć wiele ma byc ná vdániu/ Táki Grosz będźie z Pánem swym ná prziwitániu. Choćbyś zły Grosz vsrebrzył iest iákowá Pánná/ Co sámá przez się kániá z fárbiczką Diánná. Podobne też Groszowi Pánny ná wydániu/ Iż złe domá zostáią ná grząd popráwiániu. JagGrosz B2. Bo się w maściach i w perfumach, w farbiczkach kochają, Białegłowy rozkosznice, to przy sobie mają. SejmPiek 48. Teraz piástuy zwierćiádełká/ Plinuy farbiczek/ mydełká/ Będźiesz też vczćiwość miewáć/ Y będą o tobie śpiewáć [...]. SaracJagRug C2. Co większa? máiąc w zborách wászych ták sprosną nierządnicę (herezyą mowię) łágodnymi y wdźięcznymi słowy/ iáko fárbiczkámi nieiakimi/ ták one piękrzyćie/ że się wam sámym widźi Helená iákaś cudna. oneć to słowá wasze/ ktore wspomina Páweł ś. Per dulces sermones et benedictiones, seducunt corda innocentum. BirkEgz 7. Wárgi tylo ile báwełniáne zawoie w Turczech złotem określone/ ktorych dla wdźięcznośći y miękkośći używa. Twarz tyle/ ile fárbiczki Weneckie y zamorskie. ZłoteJarzmo 24. Albo-ć reż miłość przyczynia farbiczki I z serca krwawie bucha na policzki? MorszAUtwKuk 268. [...] ludźie chytrzy rozmaitych zwykli do złey spráwy záżywáć fárbiczek [...]. PowalSplen M2. Mydło białość, farbiczka uczyni rumieniec; Zajźry jedno z Jonaszem w wielorybi ksieniec — Przepaść, grób, piekło srogie i jeszcze coś gorzej Straszliwą na cię gapę okrutnie otworzy. PotLibKuk I 103. Teć to są, te jabłuszka, tynkowane damy, Farbiczką przyrodzone pokrywając plamy; Ale skoro ją poczniesz, a farbiczka zlezie, Swarząc się język stanie, czupryna oblezie. PotLibKuk I 104. Ponieważeś tu Mośći Pánie przybył ábyś nas przećiwko dźikim nieprzyiaćiołom ochraniał; ále że wrodzona wdźięczney twarzy twoiey ukłádność nic woiennego z siebie nie wydáie, więc przyimi tę fárbiczkę, dla osrożenia twarzy twoiey, áżeby się iey nietylo Iroques, ále y tygrysy lękáły. Huronowie bowiem, choćiaż z przyrodzenia są postury szpetney, idąc iednákże ná woynę zwykli iák nayokropniey twarzy swoie fárbowáć. DrewsBrzozDystr 193. Wstąg drobno w trefki, niebył wzor kraiany, Ni czoła kwefem w pudło odętego, Ni twarzy w muszkach, z plastrem choć bez rany Ani ogonu, nad pawi dłuższego, Czystość farbiczka, statek wachlarz złoty, Z wstydu maszkarka, a bukiet zaś z cnoty. JabłJAOst F2v. Prawda; złe ięzyki „Szemrzą, iże Waspani ochraniasz twarzyczkę „Ze cerussy zażywasz Bielidła, Farbiczkę… ZałJAPróba 71. Rzymianki używały tego ziela z tłustością do farbiczek. KniażFol 160. Pięknieyszyś ty, motylu. nie pomogą babie Ni farbiczki zamorskie, ni gładkie iedwabie. NaruszASiel 52. Nie masz w tobie, strumyczku, takowey obłudy; Ty rzetelnie opowiesz, kto czarny, kto rudy. Ktora same uprzedza iasnym licem śniegi, Ktorey się przez farbiczkę przebiiaią piegi. NaruszASiel 71. Mód wymyślnych się nie trzymay, Z farbiczką ci nie iest ładnie. MarewZab 11. Wszak znałaś ty Lucynę, tę staruszkę młodą, Za którą wiercipiętów chodząc zawsze tłumy, Ze się wyszczegulniała od was wszystkich modą, Ze rozrożniać umiała farbiczki, perfumy, Blansze, czernidła na brwi, wołali: zaiste Jakże iey krasne lice? iak rączki śnieżyste? MarewZab 33. [...] Nie na twarzy farbiczki, u dobrey Katołiczki, ale cnota okrasą. ChmielAteny1755 I 365.
[więcej cytatów w Korpusie Barokowym]
Autor: WM