Słownik XVII wieku

Słowniki:
Kn, T, L (XVII-XVIII), SWil, SW, SJP notują
SStp, SXVI nie notują

Najwcześniejsze poświadczenie: 1621-1643

Formy: lp M. farbiernia; D. farbierni; ~ lm M. farbiernie; Ms. farbierniach

Znaczenia:

»warsztat, w którym farbuje się tkaniny, przędzę lub skóry«: Fárbiernia náska/ Tingentium officina [...] Tinctorum officina [...] Baphiae [...] Tinctoria officina [...]. Kn 173. Farbierniá, la teinturerie. KulUszDyk 27. Farbiernia. Färberey. teinturerie. materya iest w farbierni. der Zeug ist in der Farbe. l’étofe est dans le teint. T III 333. Trawa po wymłoceniu pozostała iest zgodna do Farbierni; choway ią na mieyscu suchym, gdyż naymnieysza wilgoć ią psuie. BradKniażKal 154. KURKUMA Curcuma longa L. Curcuma f. n. Pod tém imieniem znaiomy jest w handlu korzeń, który głównie w Farbierniach, a czasem i w Medycynie jest zażywany. JundziłłBot 10. Indyanie zażywaią jey [kurkumy] do przypraw kuchennych jak w Europie Szafranu; Farbiernie zaś Europeyskie, jedynie na żółtą farbę zakupuią, która lubo sama przez się nie jest trwałą, z innemi jednak zmieszana wielce świetność ich podnosi. JundziłłBot 10-11. Jak wiele jey [kurkumy] Farbiernie Europeyskie potrzebuią, z następuiących rachunkow przywozu i przedaży jaśnie się pokazuje [...]. JundziłłBot 11. Teraz zwyczay ten prawie [...] ustał, prócz użycia kuchennego, które [w] wielu Europy Krajach, jak naprzykład w Austryi, dotąd jest pospolite. Farbier[nie] używają go [szafranu] obficie do farbowania jedw[a]biow. JundziłłBot 28. Marzanna farbierska rośnie w ciepłych i umiarkowanych Europy Prowincyach, a dla nieskończoney swey w Farbierniach pożyteczności, obficie w wielu krajach zasiewana bywa. JundziłłBot 49. Szczególniey przednia odmiana Azala lub Hazala nazwana sieie się na wschodzie, mianowicie około Smyrny i Alepu, którą Farbiernie Tureckie na farbowanie Bawełny swey zasiewaią. JundziłłBot 51. Marzanna w Farbierniach wszelkich nieodbicie jest potrzebnym materyałem, nietylko na trwałą i mocno czerwoną farbę, ale i do innych kolorów częstokroć koniecznie mieszaną być musi. JundziłłBot 51.

▲ Ustabilizowane połączenia wyrazowe: ▲ farbiernia staroświecka »warsztat, w którym folują, wałkują sukno«: Fárbiernia stároświécka/ Fullonica [...] fullonis officina. Kn 173.

◼ Przenośnie: ◼ [...] Postáć rożowey wiosny w cáłe roki stáie Kwiecistym płászczem pola okrywáią Máie, Wszędy Bálsamy pachną bieleią lilie Száfran w ogniu farbierni z szczypułek się wiie, Łąki ustáwnie kwitną [...]. JaklWiad 31.