Słownik XVII wieku

Słowniki:
SXVI, Kn, T, L (XVI), SWil, SW, SJP notują
SStp nie notują

Formy: lp M. m farbowny; B. ż farbowną; N. ż farbowną; lm M. nmos farbowne; D. farbownych; B. nmos farbowne; N. farbownemi // farbownymi

Znaczenia:

1. »używany do farbowania, barwiący, farbujący«: Fárbowny/ fárbowániu służący/ Tinctilis [...] Tin- ctile virus, paulò diuersa significatione, quo aliquid po- test tingi [...] Infectiuus [...] Infector succus [...]. Kn 174. Fárbowny/ Tinctilis [...] Pigmentarius [...] das farb an sich nimbt oder zur farb gehört. DasHünDict Ttv. Ná ták fárbowáne szmátki/ wley świeżą źimną wodę/ i wźiąwszy z grubszych á prostszych szmátek fárbowną ktorą/ mydłem ią weneckim nátrzyy i wymyi w-wodzie tey w ktorey szmátki inne fárbowne. . SekrWyj 189-190. Wszelkie źwierzę máiące skorę grubą, śierć ma grubą, y siertką, y łuszczkę, ieżeli iest rybá, oprocz węgorzá, y molá, ktore miásto łuszczki máią skorę zewłoczną iákoby mąką fárbowną posyráną[!], iáko wydáie się w wieprzu, psie, wole, etc. względem kotá etc. wszelkie źwierzę iáycá nieśiące máło śpi, y seń[!] ma krotki. ScotSekr 452. Farbowny, farbowaniu służący. zum färben gehörig. qui sert à teindre; dont ont teint. T III 334.

▲ Ustabilizowane połączenia wyrazowe: ▲ bot. szarłat farbowny »roślina o amarantowych jagodach, kwitnąca latem i jesienią; Amarantus«: szarłat farbowny, szarłatne źiele. (sandyx) Art eines Krauts so Scharlach-Beeren trägt. sorte de plante qui porte de la graine d’écarlate. T III 2237.

◼ Przenośnie:

2. »barwny, kolorowy«: Po tych Dobos w kotły biiący/ á zá nim dwáy záś okryći ná sposob dźikich ludźi piorámi rożnie farbownymi [...]. MerkPol 242. [...] nabrawszy zdobyczy, farbownych proporców I samych prowadziła żywcem Petyhorców [...]. ZimBSiel 170.

◼ Przenośnie: ◼ Wolność tedy tylko ten ma/ kto práwa słucha: kto zwierzchności szanuie: kto oyczyzny nie słowy farbownemi/ ále rzeczą ochrania. BielDiar Ciij [Diij].

3. »fałszywy, nieszczery«: SATYRA IX. Ná zmyślone y fárbowne przyiaźni. OpalKSat 64.