W TRAKCIE OPRACOWANIA Data ostatniej modyfikacji: 20.05.2026
FAWONIUSZ, FAWONI rzecz. m
Słowniki:
SWil, SW, SJP notują
SStp, SXVI (?), Kn, T, L (?) nie notują
Najwcześniejsze poświadczenie: 1633
Formy: lp M. fawoni; fawoniusz; ~ lm D. fawoniuszów; Ms. fawoniuszach
Etymologia: <łac. favonius>
Znaczenia:
»łagodny wiatr zachodni, zefir«: Po obu widziem brzegach kupresowe gaje, między nimi źwierzyńce i carskie szaraje, gdzie wdzięczny na ustroniu Fawoni powiewa, a cesarz swe zwyczajne tam uciechy miewa, gdzie przy wonnych dolinach pod lubemi chłody tulipantem i różą natkoione ogrody, nie tak cyrklom zielniczym ani ich ćwiczeniu, jako więcej samemu winne przyrodzeniu. TwarSLegK 182. Skoro im w dzięcznych nie stanie Fawoniuszow a przykre dmuchaią Akwilony. Do cieplic z Gęsiami zapomniawszy curam [troski] Oyczyzny uciec za Granicę. PasPam 133. Przykrec to są czasem do dobrey Sławy Scieszki ale coz kiedy gruntownieyszą u Swiata merentur perennitatem [zasługują trwałość] nizeli owe ktore na wdzięcznych pomyslnosci przyiezdzaią fawoniuszach. PasPam 142. Często na swym łonie prezentujesz [Plutonie] żeglarzom marmurowe błonie, a jak [...] z szyprami na okręt Fawonijusz wsiada, [...] zaraz cale burzliwe wkoło okręt otaczają fale. HugLacPrag 58. [...] cichy Fawoniusz wionie Dmą serce schładzaiącą: gładkie mnemozyny Do Erythreyskiey cieką z Baleny głębiny [...]. DrobOpow 21. Już też narzekać nie trzeba, kiedy nagrodziły nieba Płaczem pędzone godziny, mające żalów przyczyny, - Gdy już Fawonijusz miły suszy oczy ze złej chwili. W zapomnienie czas przeciwny puścić, kiedy los przychylny. StanTrans 100. Częstom y Bogow, ażebyś był zdrowy, Błágáłá; paląc popioł bursztynowy, Y przy modlitwách czyniła ofiáry, Dáiąc kádźidłá, piżmá, wonie, páry. Często życzliwe, gdy Fawoniusze Sprzyiáły morzu, czekáłám cię z dusze, Mowiąc do śiebie; ieżeli zdrow ninie, To iuż on pewnie; nie kto inszy płynie. OvChrośRoz 13. Miłe fawoniusze, zefiry [...]. MikSil 47.
[więcej cytatów w Korpusie Barokowym]
Patrz akwilo, akwilon.
Autor: SPas