Słownik XVII wieku

Warianty fonetyczne: FIGLOWNY, *FIGŁOWNY

Słowniki:
T III, L (XVIII), SW notują figlowny
SStp, SXVI, Kn, SWil, SJP nie notują

Najwcześniejsze poświadczenie: 1606

Formy: st. równy lp M. m figlowny; ż figlowna; lm D. figlownych // figłownych; N. figlownemi; ~ st. wyższy lp M. m figlowniejszy; n figlowniejsze

Znaczenia:

1. »skłonny do żartów, psikusów«: Figlowny. 1) Possenmäßig [...] 1) plein de tours, de farces [...] § 1) figlowny to chłopiec [...]. T III 338.

2. »fałszywy, oszukańczy, podstępny«: Wiedzą [cnotliwi ludzie] i to, że poczciwie nabytą majętność mam; wiedzą i to, żem intercyz figlownych i zdradliwych o spadki nie ukazował przed deputaty, jako ty [...]. JazStadListyCz II 187. OD początku iákiemi sposobámi, sztukámi figlownemi, tę Elekcyą nieznácznie, wprzod w wielu poiedynkiem w mowiono, á potym w pośrzodek cáłey Rzeczypospolitey w prowádzono, wywieśdź długaby y zabáwna rzecz náder byłá. LubJMan 16. Ztąd prywatnie ná audiencyách, przez kártki, Posełki, creditmy reputácyą moię vśilnie psowano, czego v mnie authenciczne[!] są w schowániu dowody. To ták, żeby mię przez Woysko znieść y zepsowáć, figlowna robiłá záwźiętość. LubJMan 44. Teraz pytam. Czy publicè et priuatim záchowáne są Práwá? czy mogło większe, figlownieysze, bárźiey ćiężkie, stáć się komu bezpráwie? PersOb 50. Aza prostota większej doskonałości nie ma w sobie, kiedy sprawiedliwy prosta drogą cnoty trzymać się będzie umiał lepiej, aniżeli fałszywemi i figlownemi sztukami umysł szczyry i prawdziwy daremnie zaprzątając? LubSArtDąb 158. Figlowny [...] 2) listig, verschmitzt, betrügrisch [...] 2) fin, rusé. trompeur. § [...] 2) czy może bydź figlownieyszy postępek. T III 338.