Słownik XVII wieku

Słowniki:
nie notują

Najwcześniejsze poświadczenie: 1666

Formy: bezok. fomentować; ~ cz. ter. lp 1. os. fomentuję; 3. os. fomentuje; lm 3. os. fomentują; ~ cz. prze. lp m 1. os. fomentowałem; -m fomentował; 3. os. fomentował; ż 3. os. fomentowała; lm mos 3. os. fomentowali; ~ im. wsp. fomentując

Znaczenia:

hasło w opracowaniu - nie podano jeszcze definicji Mogłemże ia Woysko przećiw sobie informowáć. Skárbu niechce wydáć Márszałek Podskárbiemu, mowiąc, że niema iáko przed Confoederatámi. Abo ieżelim trzymał z Krolem przećiw Zwiąskowi, iákoż conuenit żebym Związek fomentował. LubJMan 75. Niech sądźi przyszły y teráznieyszy wiek, ieślim ia fomentował Confoederácyą, ieślim ią chwalił, y ieżeli iey, iáko mi zádáie złośliwość, zpułpomocnikiem byłem [...]. LubJMan 92. Fomentowali ten jego nieafekt przeciwko królowi, że jakoby niewojenny i już te ledwie nie trzy lata z wojskiem kwarcianym próżnuje, że króla sobie lekceważy, że koronacyi królowej kontradykuje i insze plotki dworscy przed królem prawili, a miasto naprawy tylko rzeczy niepotrzebne a z szkodą Rzeczypospolitej z tej i z owej strony mieszali. JemPam 394. [...] Pobudzona Stárszyzná ich do poczuwánia się przećiwko záwźiętey herezyi y dáiącemu iey protekcyą Dworowi, fomentowáli do tegoż końca inszych, y iuż buntowáć się oczywiśćie Pospolstwo záczynáło. PotulHist 206. [...] Cesarz Károl piąty deklarowawszy Krystierná Szwágrá swego znowu wprowádźić ná Krolestwo Szwedzkie, mogłby przez tych Zákonnikow Niemieckich fomentowáć Szwedow do rebeli [...]. PotulHist 211. Myślał Grudziński przebierać się z Wielkopolski ku Litwie, gdzie był starosta bobrujski Sapieha pobiegł, fomentując wojsko litewskie, żeby do niego, jako dawnego hetmana, przyszło; i gdyby to był wyrobił, pewnieby był Szwed powstał na nogi. OtwFDziejeCzech 195. [...] podobno umyślnie po to do Zamościa był zjechał, żeby było ordynata fomentować. OtwFDziejeCzech 250. Przyjechali téż i Sapiehowie, ale z inszym duchem, osobliwie starosta bobrujski i Urbanowicz; dla tego gdy ich postrzeżono, że poczęli wojsko fomentować, musiał starosta bobrujski przysięgać super fidelitatem, lecz oczywiście krzywo przysiągł [...]. OtwFDziejeCzech 276. Poseł bełski Radecki wnosił, że Dołhoruki poseł carski publicznie fomentuje populum do zerwania sejmu, żeby o ewakuacyi Moskwy nic nie postanowiono. OtwFDziejeCzech 328. [...] Brandeburczyk zaś jeszcze nie aperte, ale skrycie fomentował cara moskiewskiego, żeby junctis viribus z nim ujał się, tak o kościół odebrany lutrom w Toruniu, jako i o gubienie ludzi tamtecznego magistratu. OtwFDziejeCzech 344. [...] śmierć carowéj była in bonum królestwu naszemu, bo po zejściu jéj z świata wiele cudzoziemców wygnano z Moskwy, którzy to ustawicznie fomentowali Moskwę na Polskę. OtwFDziejeCzech 358. Osobom opętanym biès wtedy wiele złego doradza, na grzech fomentuie, naprzykład bluźnierstwa, záboystwa, według Abulensa, ale tak przymuszony, y gwałtem necessitowany ieźli to uczynił, nie iest grzechem; bo wtedy nie ma wolności. ChmielAteny III 217. Tym czasem ZELOTAE ZYDZI, niby to pro libertate Zydow uymuiąc się, ich fomentowali na Rzymian. ChmielAteny IV 487. Moi adwersarze chcieli fomentować przeciwko mnie kontradykcje i protestacje, ale nawet ta szlachta, która z nimi przyjechała, nie chciała ich w tym słuchać i tak mię wszyscy szlachta zeloze promowowali, iż inaczej nie było sposobu dojścia sejmiku, aż pod moją laską. MatDiar 203. Pierwsza zaś kondycja nie mogła się inaczej interpretować od JMPana marszałka, tylko że WMPan fomentując pierwej JMPana podsędka kowieńskiego, który huiusque przyjaźni nie odmienia, i daje onej dowody, zawiozłeś WMPan do Białegostoku relacje, jakby miał być w Kownie posłem JWJMPan podskarbi nadworny lit. [...]. MatDiar 841. 223 Sam Krol Filip lubo ná pozor gotował się w drogę do Belgium, nie mogł iednak opuścić Hiszpanii, widząc ztąd powstaiącą Maurow rebellią, z inąd maiąc Syná Krolá ták niespokoyney y wichrowatey głowy, że teskniąc do rządow przeciwko Oycu powstawał, y rebellią Belgow fomentował, życząc sobie sam być ich wodzem. PoszakHist 103.

# Użycia metajęzykowe: # Naprzykład: czym lepsze iest słowo, awizy, niż nowiny, wiadomości: despekt niż pogarda: awantaż, niż pożytek: deleguię, niż posyłam, wyprawuię, zlecam, facilituię niż ułatwiam: faworizuię niż sprzyiam, pobłażam; fomentuię niż podniecam. namawiam: BohFLesRozmowa 28