W TRAKCIE OPRACOWANIA
Data ostatniej modyfikacji: 12.03.2026
Warianty fonetyczne:
FURTIAN, FORTIAN
Słowniki:
T (
furtian),
L (
furtian, fortian),
SW (
furtian, fórtian) notują
SStp,
SXVI,
Kn,
SWil,
SJP nie notują
Znaczenia: »człowiek sprawujący pieczę nad furtą klasztorną, odźwierny klasztorny«: Fortyan mowi: Mam zákaz od Oyca ś. THEODOZEGO, ábych nikomu nie otwierał áż do Nieszporu/ á to dla odpocznienia Bráćiey/ ktorzy po obiedźie odpoczywáią dla nástępuiących modł nocnych/ y prac. KossowŻyw 31-32.
Odpowiedźiał Fortyan: Mam roskazánie od Stárcá/ że choćby sámo Xiążę przyszło/ nie puść. KossowŻyw 32.
Poznał potym Fortyan że Xiążę/ y nic nie rzekszy biegł do Stárcá ś. ktory wyszedszy/ pokłonił się Xiążęćiu [...]. KossowŻyw 32.
Rzekł Izásłáw znowu Fortyanowi: Oto ia ieden iestem/ puść mię. KossowŻyw 32.
[...] szedł ten Dworzanin obudźiwszy Fortyaná do świętego THEODOZEGO y powiedźiał iákie mu widzenie o Cerkwi było [...]. KossowŻyw 36.
Nie rozumieyćie że to máła rzecz ználeść práwego Iánitorá, słusznego Fortiáná, Páná otwárćiem drzwi, nie dla ceremonyi władnącego. MłodzKaz I, 61.
Fortyan ein Pförtner. KellGram 217.
[...] wPozaysciu [...] naDzwonienie Ubogim y fortyanowi [trzeba zapłacić] [...]. SapANot 200.
Furtyan. Pförtner eines Klosters. moine clotrier; portier d'un Couvent. T III 355.
◼
Przenośnie:
◼
Umiera ieden ex Societate JESU (o czym X. Krászewski S.J.) Coadiutor, Bráciszek Westyarz, czyli Kráwiec, w tym każe sobie podáć igiełkę y rzecze: ista clavis aperiet mihi Caelum, ten kluczyk przytráfi mi się do niebieskiey klauzury. Dobry z Kráwca fortyan. GruszSpos Fv.
[więcej cytatów w Korpusie Barokowym]
Patrz furtny.