W TRAKCIE OPRACOWANIA Data ostatniej modyfikacji: 23.01.2026
FRANTOWATY przym.
Słowniki:
L (XVIII), SWil, SW notują
SStp, SXVI, Kn, T, SJP nie notują
Formy: lp M. m frantowaty; lm M. nmos frantowate; B. mos frantowatych
Znaczenia:
1. »chytry, przebiegły, nieuczciwy«: Z kopyta samca zadniego práwego, robią pierscienie, y noszą na palcu przed ostatnim, na złą chorobę y kurcz się lecząc; skora Łosia idzie na kaftány, kamizele, łosice dla żołnierzow, iż są przeciw strzeleniu mocne. Są to zwierzęta frantowate, choć ich wiele idzie, tedy tak w swoie wstępuią tropy, iak by ieden przeszedł [...]. ChmielAteny III 277. LIS LISZKA, tak iest frantowaty zwierz y ostrożny, że w Tracyi przez lod maiąc przechodzić, wprzod uszy do niego przykłada, grubosci iego i stałosci probuiąc [...]. ChmielAteny III 278. [...] w kraiach niektorych, życie dłużsże znayduie się w Ludziach, á to [...] dla pomiarkowania w roskoszach; ktorych nie ktorzy się strzegą exparte naprzykład płaczu, kłopotu, zgryzot; ale Wenerze y Bachusowi aż nazbyt pozwálaią, bardzo się tym debilituiąc, życia ukracaiąc; częste kieliszki są to wyciekaiące życia klepsydry, częsta też wenera, życie wydziera. Takich niby to Abstemiuszow, y Moderatow frantowatych, wyraził Poeta Iacobus Billius żartuiąc znich, że smutku strzegą się, á Wenery y Bachusa gubiących życie y Duszę zażywaią. ChmielAteny III 500.
2. »dowcipny, skłonny do żartów, wesoły«: U kogo Oczy wielkie, ten ma bydź leniuch; u kogo małe, ma bydź do wcipny, frantowaty. ChmielAteny1755 I 183.
[więcej cytatów w Korpusie Barokowym]
Patrz frantowny, *frantowski.
Autor: WM