W TRAKCIE OPRACOWANIA Data ostatniej modyfikacji: 05.03.2026
FUKANIE rzecz. n
Słowniki:
SXVI, Kn, T, L (XVI), SWil, SW, SJP notują
SStp nie notują
Formy: lp M. fukanie; D. fukania; B. fukanie; N. fukaniem
Znaczenia:
»gniewne odzywanie się do kogoś, besztanie, łajanie, nagana, reprymenda«: I rzecz jego [mnicha] fukaniem gniewliwem przerywa [Rodomont], Do swej u boku broni zaraz się porywa, A potem wolne puszcza wodze swej wściekłości, Milczeć każe i z konia bez wszelkiej litości Zrzuca go [...]. ArKochOrlCz II 382. Y okazáły śię głębokośći wod/ á odkryte są grunty świátá ná fukánie twoje PANIE: y ná tchnienie wiátru nozdrży twojich. BG Ps XVIII, 16. Y okazáły śię głębokośći morskie/ á odkryły śię grunty świátá ná fukánie Páńskie/ ná tchnienie Duchá z nozdrz jego. BG 2Sm XXII, 16. Fuk/ fukánie/ trzáskánie. Clamosa responsio, obiurgatio, conuicium. Apud Ciceronem Inuectio in aliquem dicitur [...] v. Strofowánie. Kn 181. Nie porwi go zá łeb [...] ále go nápomni in spiritu lenitatis słowy łágodnemi/ bez fukánia/ bez odpowiedźi/ áby się obaczył/ y ćiebie przeprośił/ y Páná Bogá błagał zá grzech swoy. StarKaz 325. Rospostárłá się, furye stroi. Fukánia, groźby, nic się nieboi [podagra]. CompMed 387. [...] Klaudyusz máło gniewu Oycowskiego záś nie wznowił. Ale się Mátká musiałá w to włożyć. Ktorá Oycá błágániem/ á syná fukániem ledwo utuliwszy do Florencá rzekłá: Idźże niech to bydlę głodu nie mrze/ opátrz stániem i iedzeniem/ boś to sam sobie tę troskę uczynił. HistOt C3-C3v. Fuk, fukánie, reprimende, grondement. KulUszDyk 28. Fuk, Fukanie. das Schmälen/ Wettern; Schelt-Worte. tempête, gronderie, clabauderie. T III 352. Przéto Náuczyciélka używać má łagodności, wystrzegać się fukaniá, dąsaniá się, porywczości, wrzasku, tonu krakliwego, przedrzyzniaiącego [...]. ProkopSposób 43.
[więcej cytatów w Korpusie Barokowym]
Autor: WM