Słownik XVII wieku

Słowniki:
SXVI, L (XVII(XVIII)-XVIII), SWil, SW, SJP notują
SStp, Kn, T nie notują

Formy: lp M. furfant; ~ lm M. uż. nosob. furfanty; D. furfantów; B. uż. osob. furfantów

Etymologia: <wł. furfante>

Znaczenia:

»człowiek skłonny do oszustw, krętacz, szalbierz«: Oblubienice strojów luterskiej bużnicy, Sromota waszej dzisia zstała sie łożnicy. Przed prawo trybunalskie waszych predykantów Pozwano, jakby jakich zbiegów i furfantów. PaszkMrTrybKontr 247-248. Sztukę tegoż porwawszy bułatu w ogniwá spoionego, począłem nie miłośiernie miłośiernych okłádáć Furfantow. AndPiekBoh 24. Záczniemyz zámieszáną nárrátiwę o pomięszáney sztuce, pomięszánych Zywiołow, gdy on ośiwiáły Brodáf[i]ás Demogergenes rozdźielił Cháós niezbrodzony, Naypierwey Bozkowi názwánemu Pan, podał wielgorządy wszystkich rzeczy: niezgodźie roskázuiąc, áby żadnym żyć w pokoiu nie pozwaláłá. Kupidynowi dárował Łuk do vbiiánia serc nikczemnych, ko[n]fortátiwą záiuszonych furfántow. AndPiekBoh 27-28. B. [...] Iam nie występny, ztąd per consequens nie należy mi żadne karánie. T. Káżdy Furfant zwykł ták zdobić swe spráwy, á obieś prostotą cnotliwego, pokrył zdradzieckie vczynki [...]. AndPiekBoh 147. FORFANTE [...] Homo nequissimus [...] FURFANT termin z Włoskiego obelżywy toż samo co oszust szalbierz niecnota nic dobrego Filut. DanKolaDyk II, 48. Pokaż; piękne to złoto, obrączki y ranty, Swiadczą, że Pán y Pustak, oba nie furfanty, Gdźież Dworek? czytam: Własny moy Dworek we Lwowie [...]. RzewWNatręt D2. [...] wynośiłem cię aż pod same niebiosa, lecz z tego wszystkiego nic. Otoż skutek sztucznego podeyścia przez pochwały; lecz nie pomyślnieszy odnośi obmowa, albo szkalowanie. Podobnyż furfant bardzo źle mowił przed człowiekiem godnym o iedney osobie, nie dla tego żeby iey szkodził, lecz tylko, żeby wyrozumiał, co też ow Pan o tey osobie trzyma. CasaZdziebGalateusz 135.