ZALĄŻEK ARTYKUŁU HASŁOWEGO Data ostatniej modyfikacji: 21.01.2026
GACEK rzecz. m
Słowniki:
T, L (XVIII), SWil, SW, SJP notują
SStp, SXVI, Kn nie notują
Najwcześniejsze poświadczenie: 1646
Formy: lp M. gacek; N. gackiem; ~ lm M. uż. nosob. gacki; B. uż. nosob. gacki
Znaczenia:
»nietoperz«: niedoperz gacek KusWeg D3. I prowadz kuPodolu odwazne Polaki Jaka kolwiek ich liczba, masz Orły y Krzyze Ktore uganiac mogą y Sokoły chyze Nierzekąc Sowy nikczemne, y plugawe Gacki Co tylko pod Miesięczne lataią omacki. PotWoj 38. Lepiej by się i z gackiem obeszła natura, Dawszy abo myszą sierć, abo ptaszę pióra; Lecz że ni to, ni owo, pół ptaka, pół myszy, Wstydzi się słońca i dnia jasnego się liszy. PotMorKuk III 274. Zginęło w osobach wszytko, co bywało przedtem, bośmy się wyrodzili z doskonałości dawnych antecessorów naszych tak dalece, że tylko próżne ich imiona nosiemy na kształtowych pustych, a pozornych i obszyrnych bardzo stodół, z których gacek albo sowa czasem wyleci, ale na targ, dopieroż do Gdańska, nie masz co wyprawić. MałpaCzłow 176. Żyje sowa ustroniem pociepnie, gacek nocą, dudek sposobnością i insze zwierzęta podłością swoją dzilą się od celniejszych, boć im P. Bóg dał piórka własne i nienaganne. MałpaCzłow 291. NIEDOPYRZE albo gacki, lub liliki, są to nocne ptacy; ktore odstraszysz po scieszkach, drogach, gałęzi iaworowych nawieszawszy. ChmielAteny III 460-461. *Gacek, nietoperz. Fledermaus. une chauve-souris. T III 355.
# Użycia metajęzykowe: # Nomina [...] furman gácek gołąbek Hetman iarząbek ierzyk indyk [...] Nom. pluralem in i terminant. WojnaInst 25 # [...] nomina bestiarum, avium, et piseium in l y cz rz terminata, ut ten [...] gácek gáwron ieleń ierzyk kánárek kiernoz. WojnaInst 48
[więcej cytatów w Korpusie Barokowym]
GACEK m
Formy: lp M. Gacek
Znaczenia:
nazwa osobowa »- nazwisko«: Wojciech Gacek okupny, cały rolnik, mający chałupę z przyścia, w sieni, w izbie i komorze dobrą, z oknem, kominem, piecem zupełnemi, z poszyciem należytym, przy której jest wystawa. Z chlewami dobremi, także i stodołą. InwKal II 10.
[więcej cytatów w Korpusie Barokowym]
Autor: WG