▲
Ustabilizowane połączenia wyrazowe:
▲
potrójny grosz »moneta o wartości trzech groszy«:
Potróyny grosz […] Nummus triplaris, s. tres sestertios continens. Octussis dici posset. nam ab octusse triplaris noster tantùm semisse deficit, continet enim 7 asses et semissem. Confer Grosz/ Poczwórny/ Széląg […]. Kn 796.
potroyny. 1) drehfach, aus drey bestehend. [...] 1) de trois, triple, composé de trois. [...] § 1) potroyny grosz. [...]. T III 1569.
▲
poczwórny grosz (
sz. zm.) »moneta o wartości czterech groszy«:
Grosz poczworny/ vide Poczworny. Kn 211.
Poczworny grosz Polski/ Czwártak/ Srebrnik drobny/ Iuliusz Włoski wédług stárey ceny […] Drachma […] Denarius […]. Kn 729.
W tymże mieśćie (Korynćie) báwiłá śię jákaś záwołána Wszetecznicá Lais, ktora od Demosthenesá dźieśięć tyśięcy dragm (poczwornych groszow) zá jedno łączenie żądáłá; Lecz jey odpowiedźiał: Tanti poenitere non emo. Ták drogo ia nie kupię tego/ czego by mi potym żal było/ o czym Gellius świádczy. GdacGrzech 27.
Czwartak, był srebrnik drobny, álbo poczworny grosz Polski, według starey ceny, iednegoż szacunku, co Juliusz Włoski. BystrzInfRóżn Aa3.
Poczworny. 1) vierfach; aus vier bestehend. [...] 1) composé de quatre. [...] poczworny grosz [...]. T III 1428.
▲
poszóstny grosz (
sz. zm.) »moneta o wartości sześciu groszy«:
Szostak/ grosz poszostny […] Drachma et semis […] Nummus sexcuplex, nempe sesterios sex continens. Propè pari pretio Decussisexis aestimabatur, s. 16 assibus. Licet hoc nomine Denarius etiam vocabatur, sed impropriè. V. Poczwórny grosz. Kn 1120.
Poszosny, poszostny. [...] § poszostny grosz. [...]. T III 1563.
▲
podwójny grosz »moneta o wartości dwóch groszy«:
Podwóyny grosz/ Hemidrachmium, Triobolum […]. Kn 750.
Podwoyny. 1) zwey Stück in sich haltend. [...] 1) double, qui augmente une fois autant en valeur. [...] § 1) [...] podwoyny grosz. [...]. T III 1466.
▲
grosz wyroczni »w dawnym prawie (XVI–XVIII w.) symboliczna moneta składana przed sądem ławniczym przez zbywcę nieruchomości w momencie formalnego zrzeczenia się praw do ziemi, czyli tzw. wyroki«:
Przed temze pravem stanął ląn Krausz, wyznał dobrowolnie, yze przedał zagrodkę za komorne vłozoną międzi Surmaczką wdową — Michał Miskovicz z drugiey stroni, przedał Walentemu Surmaczikowi za grziwien dwadziescia y iedne według biegu ÿ liczby Polskiej, wyznał, y zarasz wziął zupełną summę pod rozgę ÿ przi lithkupie, y dopuscza mu wolnego zapiszu na thę summę wiszey mianowaną y wyrzeka się swą oszobą z zoną y z dziatkami nicz nie miecz na tej zagrodzie, co słysząc Walanti Surmaczik słusną wyrokę y wolne zapiszanie dał do kziąg prawnich zapiszac, a Iąn Krauz dał grosz swoy wyroczni. KsKomUl 52.
Przed them ze pravem stanął oblicznie Sebestiąn Długosz będącz zdrowy na ciele y na vmysle wyznał dobrowolnie, yze mu sie dosic stało od syna iego Marcina, ktore mu on przedał własną zagrodę swoię [...], z tego syna kwituie y wyrzeka się, ze sie mu dosic według targu stało wiecznemi czaszy nic sie od niego nievpominaiącz y wszelakie stronÿ zastepuie, tylko to wÿmawia, ze gdyby była przedajna, tedy blyssy by ktory brath v niego kupic niz kto inszÿ, czo Marcin słysząc groszem zaswiadczył, y Sebestian ociecz iego groz swoÿ własny wyroczni prawu obłozył. KsKomUl 54.
462. Przedanie zagrody Marcina Peska Vrbanowi Gierlachowi — Przed tem ze prawęm stanął vcciwy Marcin Pesko wyznał dobrowolnie zdrowy na ciele y na vmysle, ize przedał zagrodę swoię własną Vrbanowi Gierlachowi [...] y wyrzeka sie groszem swym własznem wiecznemi czaszy, niczego sie nie vpominaiac ani na dziatki swoie ani na zadnego powinnego nicz niezostawuiącz, wsitko prawo y trzymanie tey zagrody wlewaiąc na tego Vrbana Gierlacha y na iego zonę y dziatki iego, [...] czo słysąc Vrbąn Gierlach wyznanie słusne przedania y wÿroki Marcina Peski dał zapiszac do ksiąg prawnich; a Marcin Pesko swoÿ gros wyroczny własni połozÿł przed prawo; quod solidatum est. Tenze Vrbąn Gierloch za dziedzictwo Błazeiowi Rzecznikowi dał złoty ieden y wyrzekł się zaraz przy prawnich groszem swym własnem; a Vrbąn Gierloch takze tesz groszem swym zaswiadczył prawu. KsKomUl 55.
466. Kupno karczmy od Iakuba kuznierza Walentemu Paznorowi. — Przed tym tho prawym stanął oblicznie Iakub kusnierz y z zoną swoią Anną, wyznaly dobrowolnie [...], yze przedaly karczmę ze wsitkiem polem y łąkami, [...] y zaraz wyrokę vczynil Iakub Kusnierz y z zoną swoią Anną wiecznemi czaszy niczego sie nie vpominac, ani potomkowie ich y grosz swoy wyroczni zaraz do prawa połozyli, [...]. KsKomUl 56.
488. Stanął oblicznie przed to prawo Mikołay Surmac dobrowolnie wyznał, isz sie mu dosic stało od brata iego Iurka Surmaca, ktory swoie dziedzictwo albo rolą odkupił v niego, oddał mu pod rozgę zieloną grzywien dwadziescia y czterzy monety y licby Polskiey, ktora lezy z iednej stronę Iąn Krauz, a z drugą stronę Michał Miskowic, y litkupem potwierdzieli, co słysąc Iurek Surmac wyznanie y wyrokę brata swego Mikołaia dał do xziąg prawnych zapiszac, a Mikołaj gross swoy wyroczni prawu połozył sąm za się y za dziatki swoie; [..]. KsKomUl 59.
509. Anno et die ut supra. Sub eodem actu. — Stanąwszy przed prawo nasze zupełne Paweł Boczar zeznał dobrowolnie y nie przimuszeniem, ze kupił zagrodę Walantego Nycia, ktorÿ mieskayąc na spornem v maiętności iego Mosci Pana dziedzica, ktory tęnze pomieniony Nyc niestanął do zapiszu teraznieyszego, iednak przecię grosz swoy zostawiwsy wyrocnÿ, o ktorem y prawo wie, grosem ze sie wyrzekł wiecznemi czaszy, nic sobie nie zostawując, wedle kupna ych y targu za takową, sumę za grzywien 70, w kozdą grziwnę rachuiąc po gr. 48 monety y liczby Polskiey; [...]. KsKomUl 63.