W TRAKCIE OPRACOWANIA Data ostatniej modyfikacji: 17.12.2025
ILI zaim. przym.
Słowniki:
SStp, SXVI, Kn, T, L (XVI-XVII), SWil, SW notują
SJP nie notują
Formy: lp M. m ili; ż ila; n ile; B. ż ilą; N. m ilim; lm M. mos ili; D. ilich
Znaczenia:
»jakiej wielkości, jak wielki albo jak mały«: Ili/ tyli/ ilkikolwiék. Quantusquantus […] Quantuscúnque […] Quantúslibet […] Quantúsuis […] Quantuluscúnque […]. Kn 250. Ili/ Quantus Kiekas. SzyrDict 89. COMBIEN […] WIELE kiedy zanim następuie istotne imię w mnieyszey liczbie wyraża się czasem przez iakwielka iak wielki, álbo ili, ila, ile, z spadkiem rodzącym. DanKolaDyk I, 322. Ili. Ilkikolwiek. 1) so gross – auch; so klein – auch. 2) so zart, so klein, so wenig es seyn wolle. 1) quelque grand qu’il soit; autant – que. 2) quelque petit qu’il soit, quelque peu qu’il y en ait. T III 496. Atoli Massa ciała i wyobrażenie o niey są dotąd cale nie wyznaczone, ileże się przez massę pospolicie rozumie pewna część materyi od postanowienia ciała należąca. Lecz wielka zachodzi w tem trudność: ila i iaka materyi część do postanowienia w szczegolności ciała każdego należy, i ta trudność nie tak łatwo może bydź rozwiązana. TrzcińDys E4v. [...] Jli, jak wielki, zkąd Jlkość [...]. DudzZbiór 40.
Ustabilizowane połączenia wyrazowe: tyli... ili... (sz. zm.): Tám/ z szeroko rozpádłey źiemie/ wypadł nagle Achilles/ tyli/ ili/ gdy był żyw/ zwykł bywáć […]. OvOtwWPrzem 526. Chciejcie mię w tym, proszę was, rzemieślnicy sprawić: Czy zrobić, czy zrobioną rzecz łacniej poprawić? Każdemu wiara w jego należy rzemieśle: To wiem, że sznur przebrawszy, nie nadstawią cieśle; I piekarz, ili doma bochen wyjmie z pieca, Tyli przedaje, darmo na rynku zaleca. PotMorKuk III 27. Ná tłoczenie wody do gory ćienką rurą, tylichże śił potrzebá, ilich ná tłoczenie przez rurę 10, 50 y 100, razey grubszą; byle obiedwie były rowney wysokośći, y tłoczek był iednákowy. SolArch 136. To, zem chciał odmienić ow porządek (iákozem y odmienił) zeby w kázdą ćwierć roku, dźień był tyliź ila noc á noc tyla ili dźień. AndPiekBoh 162. […] Oni y wąsy golą, zbytek serce tráći, Tylismy ogoleni, ilismy kosmáći, Ani cupryná, áni; pomoże Peruka, Kto się kocha w pieszczoćie? proźno sławy szuka W obcych kraiách: kto Domá, nie ma do niey chęći? PotPocz 171. Surowość więzienia tyla szczegulnie być powinna, ila iest potrzebna, aby oskarżony nie uciekł, albo do tego, aby doyść zbrodni dowodow. BeccarWagaPrzestęp 142. Więcey ieszcze: ponieważ moc Państwa zależy na liczbie Obywatelow, ten, ktory się z kraiu własnego do inszego przenosi, czyni Społeczności, ktorą porzuca, krzywdę dwoynasob tylą, ilą siebieboyca. BeccarWagaPrzestęp 210. Z tąd, kiedy prostokąd mieć będzie stopę 1 szerokości, a iakąkolwiek liczbę stop długości, liczba stop kwadratowych w tym prostokącie zamykaiących się będzie tyla, ila była liczba stop długości. HuillGawArytm 90. Takim iesteś, i tylim będziesz (puść odłogiem Ostatek) iakim iesteś i ilim przed BOGIEM. MinZbiór 49.
[więcej cytatów w Korpusie Barokowym]
Patrz ilki.
Autorka: RB