Słownik XVII wieku

Słowniki:
nie notują

Najwcześniejsze poświadczenie: 1656-1688

Formy: lp M. interes; B. uż. nżyw. interes; ~ lm D. interesów; B. uż. nosob. interesa; N. interesami; Ms. interesach

Znaczenia:

»sprawa mająca dla kogoś znaczenie«: Niewięm iako by się ten miał nazwać Synęm Oyczyzny kto by dla swoiey prywaty Publicznych iey miał cale zapomnąc Interessow. PasPam 116v. Dzierrzawcom y Administratorom dobr naszych krolewskich. Tudziesz Woytom Burmistrzom y Raycom po Miastach y Miasteczkach wiadomo czyniemy iz w pewnych naszych Interessach posyłamy do Woyska [...] Iana Paska. PasPam 151. Niech więm co za interes albo raczy praetensyią macie do Rzpty. PasPam 155v. Swoie promowuiąc interessa Oyczyznę w niwecz obrocili bardziey nizeli Nieprzyiaciele. PasPam 188v. Atoz masz Miłosciwy krolu Effectum niecnotliwych konsyliarzow, ktorzy nie twoie dobra ale swoie prywatne upatruiąc Interessa, do tego cię swoięmi przyprowadzili radami. PasPam 228. Umarł [arcybiskup Prażmowski] w Iazdowie a przecię z apprehensyiey że nie mogł Francuskich Interesow dopiąc. PasPam 245. Ty dla cudzych interesow uschniesz zdrowie stracisz. PasPam 283.

Związki nieprzyporządkowane do znaczeń:

▲ Ustabilizowane połączenia wyrazowe: ▲ walny interes: Co i senatorowi, by najmędrszemu i najpoczciwszemu, potym wielkimi zdaniami senatorskie napełniać wota, by najwalniejszy Rzplitej rozsądnie i gorliwie popierać interess, kiedy wie zapewne, że rada jego żadnego nie weźmie skutku? KonSSpos 172. Iego [Królewskiej Mości] Mądrosci y sposobnosci zostawuie Bog obronę swego, y Naszego naywalnieyszego Interessu. SołMowa A3. Panowie powinniście poddanym waszym miłość w wyprowadzeniu Ich z tey grubości odzienia, jedzenia i mieszkania, powinniście im to przez nayściśleyszą sprawiedliwość, ale prócz tego powinniście to im jeszcze przez swóy naywalnieyszy interes; [...]. KarpowKazJub 111. A zatym nie jestże to naywalnieyszym waszym interesem szczegulniey teraz, aby polepszywszy dolą i kondycią nędznych Rolników, wyprowadzić ich z tey grubości i podłości, która ich nie użytecznemi i dla Oyczyzny i dla dziedziców czyni? KarpowKazJub 114. W naywalnieyszych interessach Państwa tak absolutnie decydowała, iż W. Wezyr Mehemet iedynie podobno na to uczyniony Wezyrem, aby iey słuchał, musiał częstokroć różnych zażywać fortelów dla zapobieżenia złemu, i wielkim błędom, które iedna młoda niewiasta nie maiąca ani rostropności, ani talentów do sprawowania interessów, naturalnie musiała popełniać. MigSzybHist 51.