Słownik XVII wieku

Warianty fonetyczne: KARESOWAĆ, KARESSOWAĆ, *KAREZZOWAĆ

Słowniki:
L (XVIII), SWil, SW, SJP notują
SStp, SXVI, Kn, T nie notują

Najwcześniejsze poświadczenie: 1641-1653

Formy: bezok. karesować // karessować; ~ cz. ter. lp 3. os. karesuje // karessuje // karezzuje; lm 3. os. karesują // karessują; ~ cz. prze. lp m 3. os. karesował // karessował; ż 3. os. karesowała // karessowała; lm mos 3. os. karessowali; ~ im. wsp. karesując; ~ nieos. cz. prze. karesowano

Znaczenia:

»okazywać przychylność, nadskakiwać komuś, być przymilnym dla kogoś«: Zonę moię Krolowa kocha y nad wszystkie insze damy znacznie carezzuie y szanuie y respectuie. OpalKListy 388. A ja to przypominam: jeśli kiedykolwiek pokazałaś mi dobrą twarz albożeś mię karesowała, albożeś się ze mną w łóżku rano bawić chciała, nie chcąc mię od siebie puścić [...]. SobJListy 361. [...] bom się przyuczył do tego, że gdzie mnie kochano, tam mnie bardzo karesowano [...]. SobJListy 422. [...] za który znak miłości ja uniżenie dziękuję, a o to tylko serca mego jedynego proszę, aby mię tak kochać i karesować przytomnego, jako teraz odległego [...]. SobJListy 552. Aryámen nic nie otrzymał więcey dla Xerxesa, y pożegnáwszy Palmis, gotował się w drogę z Eqwipázem ták wspániałym iáko samego Daryusza. Krolowá káressowałá go niezmiernie przy pożegnániu. A Krol záś upewnił, że miał go prętko obáczyć [...]. ScudZawiszHist F. Niech szyię białą y pierś chustką niezásłania, Niech się Krolowi zrána, ná noc nisko kłania, Niech go głászcze pod brodę, niech go karesuie, Niech mu ieść, pić podaie, záwsze usługuie. DrużZbiór 136. Chceszli aby miasta Całego (do synka wąs co mu iuż porasta Mowi Ociec) Panowie, niskoć się kłaniali Brataiąc się ściskali y karessowali? Weź dobrą przed się drogę Ksiąszki do kaduka Porzuć, Arytmetyka, to mi to nauka. ZałJAPróba 26. Kto tylko Dom nawiedzi, tego żonka chętnie Twa przyimie, karessuie mile, oboiętnie, Jednemu się uśmiechnie, a drugiemu mrugnie, Owemu rękę ściśnie, temu kolan ugnie [...]. ZałJAPróba 46. Szlachtę zaś i pomniejszej kondycji nieprzyjaciół swoich bardzo karesował, niespodziewane im łaski świadczył i robił ich sobie przyjaciołami. MatDiar 60. Książę albowiem kanclerz, sądząc w Brześciu zaraz po Nowym Roku asesorią, wszystkich Brześcianów, tak urzędników, jako i dystyngwowańszą szlachtę, mocno ujmował i karesując częstował. MatDiar 626. To mieysce, ktore ledwie muchy frekwentuią, bo nie ma czym oczu galantoma karessować, ani kontentować, ma być naypryncypalnieyszą pleyzerow promenadą. BielawNatręci 102. Jest y tych wielu, ktorzy do każdego się śmieią, karessuią, chwalą, całuią, y ledwie nie uduszą sciskaiąc, ktorzy są przyiaciołami, y patronami wszystkich ludzi. CasaZdziebGalateusz 157. MARNOT:Ale ty móy bracie stoisz iak słup: słowa do Agaty nie przemówisz, Wszakem ci mowił żebyś się z nią karessował, i za serce uiął. BohFMałż 36.

◼ Przenośnie: ◼ Excessanta swego do słupa pod niebem przywiązawszy polanami, blisko leżącemi wszyscy Bracia Kozacy przychodzący po głowie ramionach bokach kilka razy uderzaią y gorzałki daią mu się napić (wielka kompassya) tak go poty wszyfcy karesuią, poki aż od tych karesow ostatniego nie wypuści ducha. ChmielAteny IV 753 <357>.