W TRAKCIE OPRACOWANIA Data ostatniej modyfikacji: 08.02.2026
KILKOLETNI, KILKOLETNY przym.
Słowniki:
L (kilkoletni; pod: ubieg; XVIII), SWil (kilkoletni), SW (kilkoletni), SJP (kilkoletni) notują
SStp, SXVI, Kn, T nie notują
Najwcześniejsze poświadczenie: 1673
Formy: lp M. m kilkoletny; ż kilkoletnia; n kilkoletne; D. m kilkoletnego; ż kilkoletniej; n kilkoletniego; C. m kilkoletniemu; ż kilkoletniej; B. ż kilkoletnią; n kilkoletnie; N. m kilkoletnim; kilkoletnym; ż kilkoletnią; Ms. ż kilkoletniej; n kilkoletniem; lm M. nmos kilkoletnie; D. kilkoletnich; B. nmos kilkoletnie; N. kilkoletnymi; Ms. kilkoletnich
Znaczenia:
1. »trwający kilka lat«: […] Gdzie człowiek kilkoletnym zmordowany biegiem, Zasnie: y ono ciało, iako było zProchu, Tak się zes w Proch, w podziemnem rozsypuie Lochu. PotPer 25. Niechay ustáną aemulationes y odia rozśiáne inter Nos, ktore były przyczyną, że kilkoletniey nieszczęśliwośći odporu dáć nie mogliśmy, co daley to cum iniquioribus pássowáliśmy się fatis, porzućmy domowych rozruchow atroces Casus, teraz eluscere Zelus powinien, áby ten uprzykrzony armorum, tandem ustał strepitus. RefZiem B. Tego roku po owym straszliwym rabunku ludzie od głodu marli, wsi pustkami zostawały, bardzo mało na przyszły rok siano, tak w dworach jako i u chłopów; kilkoletnia wojna Szwedzka, lubośmy ciężkie wydawali kontrybucye i prowianty, stanowiska wojsk i przechody ponosili, nie zrujnowała tak województwa krakowskiego, jako ta canaille kozacka umyślnie in ultionem przysłana. OtwFDziejeCzech 122. Ze nie rzekę o Gieneralstwie Gwardyi, to samo kilkoletne Reymentarstwo, utrzymana in rigore militaris disciplins y wszelki porządek, opatrzone, ile per vires może, bezpieczeństwem granice, prowadzone bez cenzury w całym Woysku gospodarstwo, tak to są drobne merita? KonSRoz 15. Dla tego po kilkoletnich kontrowersyach Ociec S. y Sąd Rzymski widząc oczywiście pobożną intencyą Jaśnie Wielm: Jmći Pana Sapiehi Kasztelana teraźnieyszego Trockiego, Fundatora w Wilnie XX. Scholarum Piarum [...] ferował Dekret sprawiedliwie tak: licere PP. Scholarum Piarum Scholas aperire Vilnae, juxta modum et Bullam Pauli V. KonSSkrypt 7-7v. WIch MC Dobrodźieystwo iakąś kilkoletnią przed śiebie wźięli deliberacyą, ktorą tak dobrze władnąć umieią, że iedna zdrugiey, sama niby tęskliwych odwłok wypływa okazya [...]. ZatPrzyd 77. Przyidzie może kiedy czas boleści y żalu, ale czas ten wprędce przeminie, a ia za ieden dzień kary, kilkoletnią wolnością y słodyczą nacieszę się. BeccarWagaPrzestęp 121. W ten czas właśnie, kiedy on [książę] z chęci znalezienia y odziedziczenia swoiey do powtórney kilkoletniey gotował się podróży, y ledwo mógł to na sobie przewieść, aby się kilka dni ieszcze zabawił w Samarkandyi. VilledNarbutAstera 63. Wprzód niż skończę tę część o kuracyi, muszę przestrzedz chorych (a to zdanie tycze się rownie wszystkich tych, którzy cierpią choroby długoletnie, zwłaszcza gdy się do nich łączy słabość) że się niepowinni spodziewać, aby można naprawić w kilku dniach ruinę która iest skutkiem błędów kilkoletnich. TisOnan 192. Baron Kugen-stein powrocił do Kraiu swego, po kilkoletniey podroży… KrajMPodol 46 nlb. Po kilkoletniém czytaniu i rozmyślaniu; wziąłém na siebie osobę taką, która żádnéy nié maiąc wiadomości o Grammatyce, bierze rozkáz od Kraiowéy Zwiérzchności pisaniá Grammatyki. KopczUkład 9. Gdyśmy się znowu zeszły, użyczałyśmy sobie naszych opisow; gdy z okoliczności zdarzaiących się musiałyśmy się rozłączyć, odległość mieysc nieprzerywała naszey poufałości, przez pocztęśmy z sobą listownie społkowały; wreszcie tośmy sobie za Prawidło ustanowiły, z przyrzeczeniem nic nie zataienia bądź zdarzenia iakiego, bądź myśli nawet, choć małey wagi. Pewna iestem, iż zachowane to było iak nayściśley przez obcowanie kilkoletnie. SheridPodosPamPrzedm 13. Wszystkié postrzeżenia Przełożonych i Nauczycielow Szkół na Wizytach Jeneralnych podawané, wszystkie uwági Wizytatorów, Rapporta i zastanowienia Szkół Głównych zbierané corocznie i roztrząsané, stały się składem wiadomosci i doświadczeń potrzebnych do prowadzenia szczéréy gorliwości i chęci w wydoskonaleniu tak wáżnéy dla Narodu usługi, i do upewnienia rozsądku, we wszystkich widokach i śrzodkach pod probę kilkoletniego doświadczenia poddanych. UstawaKEN 1. W początkowey Ustawie Kom: Eduk: wybór Prezesa był oddanym Seymowi, którego Urząd tak był kilkoletnim iako i każdego, tęż Komm: składaiącego – Ustawa Trzeciego Maia Prymasa, przeznaczaiąc za Prezesa i wybór Jego, Narodowi odięła, i uczyniła go dożywotnim. CzacTKonst 29. Z tego względu, kilkoletnego mozołu robota zostać miała molom ofiarą, gdyby rady i zachęcenia Przyiacioł, nie zagrzały Autora do wydania iey pod sąd i widok publiczny. OstrowTPrawo I 18.
2. »mający kilka lat«: Strzegł z Boskiey Opátrznośći Sekundánt sekretny, Ze się został ná moście Iezdźiec kilkoletny. ŁosDźwięk 85. Podwórze od owczarni do drogi, z sztachetami w ziemię wkopanymi, już kilkoletnymi obtoczone; stamtąd nad drogą do pierwszych wrót dwiema przęsłami żerdźmi dobrze ogrodzone, od wrót także wkoło, aż do gumna płot w żerdzie nowy. InwChełm 189. Jaka to więc ujma pewnych dla panów i wielkich intrat? Dzieci ich kilkoletnie czyby brały natenczas starostwa? KonSSpos 265. Mieszczanie nie dawszy pozwu już kilkoletniemu Stupiczewa posesorowi, ojcu memu, violenter grunta zabierać poczęli. MatDiar 152. Zwiedziłem znacznieyszą część Europy z usilnością pożytkowania ze wszystkiego, przy każdey Akademii zatrzymywałem się, żadnych osobliwości kraiowych nie pomiiałem bez rozważania, naylepszych autorow do czytania, nayświatleyszych ludzi do towarzystwa, nayuczeńszych do moiey nauki przybierałem, a tak zbogacony (iak mi się zdawało) plonem wiadomości kilkoletnim, powróciłem do miasta stołecznego własney oyczyzny. KossakKsiądz 2. A gdy się starał o kilkoletnie inwentarze z Wojewodztw Mazowieckich, Ruskiego Wołyńskiego, Podolskiego, nayurodzaynieyszych prawie, od stu korcy, po 17. 18. 19. á w innych po 24 korce widział użytku. PawlikPod 72.
[więcej cytatów w Korpusie Barokowym]
Patrz kilkuletni, kilkoroletni.
Autorka: RB