W TRAKCIE OPRACOWANIA
Data ostatniej modyfikacji: 12.11.2026
Znaczenia: »fermentacja; gnicie, psucie się«: Sprawuie to cząstek subtelnosć, że wraz przez cywki ięzyka, gruzołki aż do żył przenikaią, y krwie samey nowego wzruszenia y żywości dodaią, inne zas pokarmy y napoie, dopiero po nieiakich kisieniach y przygotowaniach w żołądku, toż sprawuią. LisikFizyka 317.
Przedech wypłynow z ciał pochodzących, od ciepła też, y wewnętrznego samychże tych ciał kisienia naybardziey zależy; gdy te się ciepło pomnoży albo kisienie, pomnaża się też zapach, a z ubywaniem ich ubywa; [...]. LisikFizyka 320.
Między przypadkowemi własnościami uważa się także nabrzmiałość, kisienie, wrzenie, ugnicie ciał. LisikFizyka 416.
Ta nabrzmiałość ginie, gdy też materya albo przedechem, albo innym sposobem odeydzie. Wzor tego mamy w kisieniu ciasta, przez wsuwanie się cząstek powietrza y ognia. [...]
293. Kisienie ciał (Fermentatio) z owego ich ruchu wewnętrznego pochodzi, z ktorego cząstki ich mieszaią się tak, że grubsze wycieńczaią się, y w bulki z powietrzem zawartym wewnątrz powstaią. [...] Newtonianie teraz wewnętrzny ruch kisienia y wrzenia od wzaiemnych sił zmieszanych ciał, zabieraią. LisikFizyka 417.
Ugnicie (Putresactio) albo zgnilizna, iest rozwiązanie cząstek ciała, y iego zepsucie. Tym sposobem gniie ciało iakie, wewnętrzne części iego rozwiązuią się, co osobliwiey wewnętrznym kisieniem sprawuie się. LisikFizyka 419.
Okruszyny z chleba i ziarka z iagod winnych i to wszystko co kisienie albo kwas sprawić może, trzeba iak naytroskliwiey oddalać. SandHist 156.
[więcej cytatów w Korpusie Barokowym]
Patrz kisanie, kiszenie, kiśnienie, kwaszenie.