Słownik XVII wieku

Słowniki:
SStp, L, SWil, SJP notują
SXVI (?), Kn (?), T III (?), SW (?) nie notują

Formy: lp M. list; D. listu; Ms. liście; ~ lm M. uż. nosob. listy; D. listów; B. uż. nosob. listy; N. listami; Ms. listach

Znaczenia:

1. »skierowana do kogoś wypowiedź na piśmie«: Mnie iedna wielką czyni dystrakcyią owe affektow zawzięcie listy lataią częste z tamtąd y odemnie. PasPam 73v. Przychodzi zatym list przez umyslnego Raytara. PasPam 73v. Wzieli konia odarli y listy przeczytawszy piechotą go nazad puscili. PasPam 76. Wszystkiey kompaniey kazał bydz w Ieneralnym kole a Sąm został listy pilno expedyowac. PasPam 116v. Ieszczeby to usłyszec. Igk MSCi y Rzpty Deklaracyią nietak zaraz zabierac się ad violenta media [...] Pocztarzow Igk MSCi biorąc na drogach listy rewiduiąc. PasPam 141v. Listy KROLA I.MSCi do Wiednia y do Francyiey ordynowane poszarpali y czytali quae Secretiora [jakieś sprawy poufne] Dobrego Pana Censuruiąc podchwytuiąc iako iakiego zdraycę. PasPam 144. O nic niechodzi krolowi Io MSCi tylko oto zeby im tez to oddawał co Oni. Listy KROLA IoMSCi do Wiednia y do Francyiey ordynowane poszarpali y czytali. PasPam 144. Listy [...] y teraz mam Same Orginały bom ich po przeczytaniu odebrał od Pisarza. PasPam 151v. Listy zas dwa w ktorych mię rekommenduie [...] nierazęm pisane bo się niezgadzaią datą. PasPam 151v. Nie ieden list ale dwa pisano y ten poslednieyszy iuz trochę szczerzey pisany a pod inszą datą lubo mi ie razem oddano. PasPam 152. List tedy do Hetmana pisany [...] tak mi się zdarzyło zem Samemu oddawał Hetmanowi ale iuz blisko Narwie. PasPam 162v. Dał mi był doskonałą wewszystkim informacyią [...] połozywszy w listach poslednieyszą nizeli była ad praesens [w danej chwili] datą z pewnych respektow. PasPam 165v. Tym czasem do mnie Marszałek przysyła Towarzysza Inwituiąc mię do Siebie [...] a O mieszczanach naymnieyszey w liście nie czyni wzmianki. PasPam 170v. Spoyrzawszy na Intytulacyią Listu od W MM Pana do mnie Ordynowanego. Bardzo z konfudowało mię to uważywszy zem niegodzięn bydz WMM Pana Bratem tylko przyiacielem. PasPam 171-171v. Kiedy to tu co prędzey pisz List biegay do Pana. PasPam 225. W Niedzielę piszę List do Pana Sochaczowskiego. PasPam 225. Straszowski Listy oddał powieda iako krol wdzięczen obietnicy bez ktorey tęskni y prosi mowiąc Qui cito dat, bis dat [kto prędko daje, dwa kroć daje]. PasPam 254.

▲ Ustabilizowane połączenia wyrazowe: ▲ respons na list: Respons na List Pana Woiewody Ruskiego oddał mi w ten sens. PasPam 172. ▲ odpisać list: Odpisałęm list obiecuiąc się że iadę. PasPam 74. ▲ list sekretny: Tam dopiro dano mi list otworzyły do Miast y Miasteczek zeby mi wszędzie było nie bronne pozywienie y do Woiewody listy Sekretne. PasPam 150v. ▲ pierwszy list: Pisał krol IoMSC do mnie y wpierwszych y wpowrotnych Listach że bym tu WCi wyswiadczył wdzięczność. PasPam 159. ▲ powrotny list: Pisał krol IoMSC do mnie y wpierwszych y wpowrotnych Listach że bym tu WCi wyswiadczył wdzięczność. PasPam 159.

2. »dokument«: Pokazuią krolewski list mnie dany gdzie piszą że daiemy pod kommęndą iego Ludzi. PasPam 153v. Idąc az pod Lepel zazywalismy pewnie dobrego bytu [...] Oto tylko na mnie Narzekał on officer zem piniędzy nigdzie niedał brac mowił że za tem listem mogł bym był wziąc z kolka Tysięcy. PasPam 154.

▲ Ustabilizowane połączenia wyrazowe: ▲ list apostolski (sz. zm.): Czytając pisma święte, tak ewangelisty, jako i apostolskie do kościołów listy, Wszytkie, żeby uciekać, jednostajną zgodą, Żeby się strzec bałwanów, chrześcijany wiodą. PotFrasz3Kuk II 515. Tarcz Dvchowna. Widząc Tarcz drukowáną, w Kościele nád grobem, Myślę sobie, iákim tu wniść mogłá sposobem? Aż mię list Apostolski informuie, że się, Ná ten Kámień, Tarcz z sercá człeczego przeniesie. PotPocz 48. Vwolnił nas Duch Swięty od nich oczywiście A co większa, y od Swiąt w Apostolskim liście. PotPocz 100. ▲ list przejeździ »glejt«: Oddał mi [...] Jeden List przeiezdzi zagranicę [...] drugi pod tąż datą oddał mi [wojewoda] że bym ten pokazował [...] atamten ktory nalezał za Granicę ze bym schował. PasPam 160v. ▲ list do przejechania »glejt«: Do krola ich przyszło osm[n]ascie [...] prosząc o list do przeiechania. PasPam 151. ▲ list otworzyły »list polecający«: Więc ze to podobno ieszcze non intoto była wygotowana moia expedycyia kazał mi za sobą iechac tam dopiro dano mi list otworzyły do Miast y Miasteczek zeby mi wszędzie było nie bronne pozywienie Quantum Satis y do Woiewody listy Sekretne. PasPam 150v. ▲ list asekuracejny: ▲ list arendowny:

◆ Związki frazeologiczne: ◆ pod listem iść »udawać się gdzieś mając list polecający«: Pod tem tedy moim Listem szli, ktory mąm y teraz. PasPam 151v.

Związki nieprzyporządkowane do znaczeń:

▲ Ustabilizowane połączenia wyrazowe: ▲ list wolny: List wolny/ vide Pássport. List wolny od przéłożonego duchownego/ vide formaty/ & Swiádéczny list. Kn 364. ▲ listy dekretalne (sz. zm.) »listy wydawane przez papieży w odpowiedzi na zapytania dotyczące konkretnych spraw prawnych, sporów lub interpretacji przepisów, które z czasem stały się ogólnymi normami prawnymi obowiązującymi w całym Kościele katolickim, dekretały«: [...] sam chytry Cerkiewnych Canonow y błogosłáwionych Oycow pism innouator Gráciánus/ tákie zdánie z inszemi niektorymi tegoż pocżtu coadiutorami feruiąc mowi. Listy Dekretálne ktore się pierwszym Rzymskiey Cerkwie ś. Biskupom/ y zwyćięstwo noszącym męcżennikom przypisuią/ żadnym sposobem onych nie są. Abowiem wiele w sobie inconuenientia y absurda zámykáią/ y bárzo iáwnie pismu Bożemu się sprzećiwiáią. SmotLam 49. [...] Biskupi Rzymscy [...] z káżdym Cesárzem zosobná w szránki wstępowáli/ iáko znáć z listow ich dekretálnych. BirkNiedz 149. DE'CRETALES [...] (Les Decreteles[!] composent le second volume du Droit Canon.) Dekretalne listy są ktore czynią drugi Tom prawa Duchownego. DanKolaDyk I, 424. DE'CRETALES [...] (Rescrits des Papes qui jugent quelque question de Droit Ecclesiastique.) Decreta Pontificum. Decretales epistolae. DEKRETAŁY álbo listy Dekretalne, odpisy y ustawy Papieżow rezolwuiące iaką trudność w prawie Kościelnym. DanKolaDyk I, 424.

Słowniki:
nie notują

Formy:

Znaczenia:

»liść rośliny«

▲ Ustabilizowane połączenia wyrazowe: ▲ list bluszczowy: ▲ list bzowy: